afişin tarihçesi

Temel Tasarım İlkeleri - afişin tarihçesi Sponsorlu Bağlantılar bunu yazmak haddime düşmez ama birgün gazetesinin interet sitesinde okuduğum makaleyi paylaşıma sunmak istedim. Afişlerin de bir tarihi var "Pırıl pırıl gözler, şafak gibi yanaklar Genç kızlık geçtikten ...

Cevapla
afişin tarihçesi
memed isimli Üye şimdilik offline konumundadır

memed(32)

Hiç Biri / İzmir

afişin tarihçesi

Alt 27-11-2007 #1
Sponsorlu Bağlantılar

bunu yazmak haddime düşmez ama birgün gazetesinin interet sitesinde okuduğum makaleyi paylaşıma sunmak istedim.

Afişlerin de bir tarihi var




"Pırıl pırıl gözler, şafak gibi yanaklar Genç kızlık geçtikten sonra güzelliğin son sınırı Fiyatı da çok makul, kadınlar bunu bilir Kullandıkları hep Aesdyptos kozmetikleridir!.."

İlkçağda, Atina sokaklarında bir tellal, yeni çı-I kan bir kozmetik ürününü duyurmak için böyle I bağıra bağıra dolaşır dururmuş. Sonra biz, ünlü 'Binbir Gece Masalları'ndan da iyi biliriz, "Ey ahali duyduk duymadık demeyin!.." diye bağıran tellalları... Çok eskiden, bugün artık yaşamımızın bir parçası olan afişler (ve kuşkusuz öteki iletişim araçları da) yokken, duyurular trampetlerle, davullarla ve tabii ki 'ses telleri' aracılığıyla yapılırmış. Biraz daha zahmetli olmakla birlikte, duvarlara kazınan duyuruları da atlamamak gerek. Örneğin, dünyanın en eski 'duvar duyurularından birinin, Türkiye'de, Efes'teki Mermer Cadde'nin yaya kaldırımı üzerinde bulunduğunu anımsatmalıyız.

AFİŞİN BABASI JULES CHERET
Çeşitli duyuruların basılı kağıtlar aracılığıyla geniş kitlelere iletilmesi, doğaldır ki, doğrudan Guten-berg'in 1450'lerde matbaa makinesini geliştirme-siyle ilişkilidir. Bilindiği kadarıyla ilk duvar afişi 1480'de, Londra'da bir kilisenin kapısına asılan bir din kitabı ilanıdır. Ancak, bugün anladığımız anlamda ilk afiş, 1860'ların başında, modern afiş sanatçıların ilki ya da 'afişin babası' sayılan Jules Cheret ile başlamıştır. Cheret'nin hazırladığı ilk afiş, Sarah Bernhardt'ın bir oyununu duyuruyordu. 1836'da Paris'te doğan Cheret, İngiltere'de çeşitli baskı tekniklerini öğrenmişti. Paris'e döndükten sonra da, öğrendiklerini kendi atölyesinde uygulamaya koyuldu. Cheret, kısa sürede afişleriyle Avrupa çapında ünlendi.

1890'lara gelindiğinde anonim taşbaskı ustalarının kullandığı halk sanatı imgelerinden, afiş sanatçılarının en ünlüsü, izlenimci ressam Henri To-uIouse-Lautrec'in yapıtlarına dek uzanan bir üslup çeşitliliği doğdu. Afiş sanatının dönüm noktasını ise 1890'ların başında beliren 'Art Nouveau' (Yeni Sanat) akımı oluşturdu. Özellikle 1890-1910 yılları arasında, mimarlık, dekorasyon, eşya tasarımı, kitap kapağı ve afişlerde kendini gösteren Art Nouveau akımı güzel sanatların popüler ve yararlı olabileceği inancından doğmuş ve afiş sanatıyla da doğal bir anlatım biçimine kavuşmuştu.

MUCHA'NIN İLK AFİŞİ SARAH İÇİN
Bu akımın tartışılmaz ustası Çek asıllı Alphonse Mucha idi. Mucha da, ilk afişini Sarah Bernhardt için yapmış ve bir gecede üne kavuşmuştu. 1914'te Birinci Dünya Savaşı başladığında afiş, tarihin gidişini etkileyebilecek bir sanat dalı durumuna geldi. Sinema ve televizyon henüz yaygınlaşmamıştı. Bu yüzden afiş, siyasal açıdan etkin bir güce dönüştü. Örneğin, Ekim Devrimi'ni dile getiren yalın, güçlü ve dolaysız anlatımlı afişlerin, okuma yazma bilmeyen Rus halkı üzerinde büyük etkiler bıraktığı kabul edilir. Atlantiğin öte yakasında, Amerika'da ise James Montgomery Flagg'in ünlü 'Sam Amca' afişi, Amerikan halkı üzerinde güçlü bir yurtseverlik duygusu uyandırmıştı. 'Sam Amca' işaret parmağını izleyiciye doğru uzatıyor ve onu askere yazılmaya çağırıyordu. Ancak, 1960'ların sonuna gelindiğinde 'Sam Amca', Birleşik Devletleri'nin dünya üzerindeki etkisini ortaya koyan, biraz da olumsuz bir simgeye dönüşmüştü. Çünkü kimilerine göre, 'Sam Amca' özellikle de Vietnam savaşı sonrasında ABD saldırganlığının simgesi olmuştu. 1940'larda ve 50'lerde, radyonun ve televizyonun giderek edesini artırması ve fotoğrafçılığın reklam dünyasına girmesiyle afiş sanatının parlak dönemi sona ermişti. Ancak, 1960'ların sonunda, dünyadaki siyasal gelişmeler, gençliğin eskimiş düzenleri sorgulaması ve rock müzikle başkaldırması afişin yeni bir ilgi odağı olmasını sağladı. Kimilerine göre tarih "tekerrür" etmişti ve afiş sanatı bu dönemde 1890'lardaki altın çağını yeniden yakalamıştı.

TÜRKİYE'DE İHAP HULUSİ İMZASI
Afiş sanatının Türkiye'ye girmesi ise Cumhuriyet'in ilk yılına rastlar. Afiş sanatının Türkiye'deki öncüsü, tartışmasız biçimde İhap Hulusi'dir. 1898-1986 yılları arasında yaşamış olan İhap Hulusi (Görev), Almanya'da öğrenim görmüştü ve Almanya'dan gönderdiği çalışmalarıyla 1923'te Türkiye'deki ilk afiş sergisini açmıştı. Beykoz Ayakkabısı, Milli Piyango, Kulüp Rakısı, Sierra Radyoları, 'Yerli Malı Türk'ün Malı' afişleri İhap Hulusi'yi unutulmaz bir imzaya dönüştürmüştü. İhap Hulusi'nin ardından gelen Kenan Temizan'a da Türk afiş sanatı çok şeyler borçludur. Yine Almanya'da öğrenim gören Temizan, özellikle film afişleriyle hem Avrupa'da hem Türkiye'de tanınmıştı.

Daha yakın zamanlara gelirsek, sanayinin gelişmesi, kültür ve sanattaki atılımlar ve dolayısıyla giderek önem kazanan tanıtım etkinlikleri Türkiye afiş sanatına önemli bir canlılık getirdi. Mengü Ertel, Yurdaer Altıntaş, Erkal Yavi ya da Bülent Erkmen gibi adlar Türk afiş sanatının uluslararası düzeyde büyük başarı sağlamış sanatçıları olarak kabul edilirler. Nereden nereye... Duvara kazınan duyurulardan, kâğıda basılı, siyah beyaz, renkli, her biri bir sanat yapıtı niteliğinde afişlere ve artık haklı olarak internete...

ÜŞENMEDEN EFES'E GİDİN
Şimdi, hiç üşenmeyin, atlayın Efes'e gidin. Mermer Cadde'de, kaldırımın üzerindeki o duyurunun fotoğrafını çekin. Hemen dizinizin üzerindeki 'lap-top'unuza aktarın. Sonra da isterseniz Alaska'daki dostunuza internet marfietiyle aktarın bu antik duyuruyu... Tüm bunlar kaç saniye sürdü? Topu topu 60 saniye, belki o kadar bile değil... 60'ların sonunda çiçek çocuklarının manevi lideri olarak kabul edilen Timothy Leary internet için, "21'inci yüzyılın LSD'si" tanımını yapmıştı. Belki de bu tanımlamanın içine afişi de yerleştirmek gerekir. Öyle ya, sözlüklerdeki tanımına göre, eğer afiş, herkesin görebileceği bir yere aşılıyorsa, bir ürün, bir olay ya da etkinlik bu asılı kâğıt aracılığıyla duyuruluyorsa, internet bunu fazlasıyla yapıyor. Hem çok daha az emek, para ve zaman harcanarak... Ama söyleyin lütfen, internetin de bir İhap Hulusi'si, Toulouse-Lautrec'i ya da Alphonse Muc-ha'sı olacak mıdır?


CEM ÇOBANLI
Bu mesajdan alıntı yap
Sponsor Links

Grafikerler.net Reklamları

Yasemin isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Yasemin(34)

Belgisiz Sıfat

Grafiker / Kocaeli

Standart
Alt 03-06-2008 #2
                             Sponsorlu Bağlantılar
güzel bilgiler için teşekkürler
Bu mesajdan alıntı yap
LuNaTiC isimli Üye şimdilik offline konumundadır

LuNaTiC(34)

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 03-06-2008 #3
Çok güzel bir yazı. Paylaştığın için teşekkür ederiz.
Bu mesajdan alıntı yap
Yeliz GÖKÇEN isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Yeliz GÖKÇEN

Grafiker / İzmir

Standart
Alt 05-06-2008 #4
harika paylaşım için çok teşekkür!afişin tarihçesi
Bu mesajdan alıntı yap
Hatice ÇAVDAR isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Hatice ÇAVDAR

Kargacık Burgacık

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 05-07-2008 #5
çok güzel bir makale teşekkürler...

Yaşam Hakkına Saygı

“ Bilim ve sanat, bir kuşun iki kanadı gibidir. Bu iki kanadı kullanabilen toplumlar uçar ve özgür olurlar.
Uçamayanlar ise tavuk olur...
"Tavuk toplum", önüne atılan bir avuç yemi gagalarken, arkadan yumurtalarının alındığının farkında bile olmaz!"
DARWİN


Tanrım beni baştan yarat yoksa durur durur merak ederim...

Bu mesajdan alıntı yap
Standart
Alt 05-07-2008 #6
teşekkürler Paylaştığın için..
Bu mesajdan alıntı yap
Selim MERCANO isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Selim MERCANO(38)

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 05-07-2008 #7
paylaşılan bilgi güzel emeğine sağlık , yalnız yazıda gecen Sarah Bernhardt' ı merak ettim dogrusu iki afiş babası tek kadına ilklerin adını veriyor gercekten ilginc ki o zamanda kısıtlı iletişimide düşünürsek. afişin tarihçesi neyse konuyu dağıtmadan paylaşımından dolayı seni tebrik ederim arkadasım.
Bu mesajdan alıntı yap
KßR_grfk isimli Üye şimdilik offline konumundadır

KßR_grfk(26)

Öğrenci (Grafik) / İstanbul

Standart
Alt 16-07-2008 #8
tesekkürler arkadsımmafişin tarihçesi
Bu mesajdan alıntı yap
efoja isimli Üye şimdilik offline konumundadır

efoja(37)

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 06-10-2008 #9
Bu yazıyı okurken çok beğendim, çok düşündüm çünkü.
Bu mesajdan alıntı yap
Cevapla

Tags
afiin, tarihesi

Benzer Konular
Konu Konu Bilgileri Forum Cevaplar Son Mesaj
afişin tarihi gelişimi fstallion Afiş Tasarımı 0 24-05-2008 08:49:33
PHP Tarihçesi ozan-tr Php, Asp, Perl, Html 0 14-06-2007 17:57:00

Kapat
Şifremi Unuttum?