" -ki Bağlacı" doğru kullanalım!

Türkçe ve Dil Bilgisi - " -ki Bağlacı" doğru kullanalım! ...

Cevapla
" -ki Bağlacı" doğru kullanalım!
irm.art isimli Üye şimdilik offline konumundadır

irm.art

Grafiker / İzmir

Standart

" -ki Bağlacı" doğru kullanalım!

Alt 09-08-2009 #1
Sponsorlu Bağlantılar

[FONT="Palatino Linotype"][COLOR="Purple"]Hemen hemen hepimiz -ki, -de, -den, -mi vb. ekleri birleşik yazarak kullanmayı alışkanlık haline getirmiş durumdayız.
İşimiz görsel sanatlara hitap etse de Türkçe ile sürekli iç içeyiz ve yazıyı sanatımızla sürekli buluşturuyoruz.
Bu sadece mesleğimiz ile sınırlı olmamakla birlikte kendimize hobi olarak edindiğimiz şiir, deneme, öykü vb. alanlarda da karşımıza çok sık çıkan yaptığımız yanlışlar arasında bulunmaktadır
[/COLOR].[/FONT]

Sayın Sait Açıkgöz' ün örneklemesini sizlere sunmak istedim.

Dilimizde üç tür 'ki” vardır. Bunlardan ikisi ek olarak sözcüğe eklenir yani bitişik yazılır. Üçüncüsü is 'ki” bağlacı olup ayrı yazılır.
Bunları nasıl ayırt edebiliriz diye soracaksınız. Bitişik yazılan yani ek olan
'-ki”lerden bir sıfat yapar. ' Akşamki olayı duydum.” cümlesinde '-ki” sıfat yapar. '–ki”den sonraki sözcüğe hangi sorusunu ekleyin ,ilk sözcük yani '-ki”nin eklendiği sözcük bu soruya yanıt veriyorsa sıfat yapan '–ki”dir ve sözcüğe eklenerek yazılır. 'Hangi olay?”” akşamki” örneğinde olduğu gibi. Başka bir örnek : ' Bunu sokaktaki adama soralım.” cümlesinde '-ki”den sonraki sözcük 'adam”dır. Şimdi ona 'hangi adam sorusunu soralım,yanıt 'sokaktaki” oluyor.

O halde burada kullanılan '-ki” sıfat yapan” –ki”dir ve ek olarak bitişik yazılır.
İkinci ek olarak yazılan '–ki” ilgi zamiri olan –ki”dir. Bu da sözcüğe bitişik yazılır. Bunun ilgi zamiri olduğunu nasıl anlarım derseniz , bu ek eklendiği sözcükte başka bir sözcüğün yerini tutar. Örneğin 'Kalemimim yazmıyor, seninki yazıyor mu?” cümlesinde 'seninki” senin kalem anlamındadır.
Buradaki '-ki” kalem yerine kullanılmıştır. Bu sözcük de bitişik yazılır.

Bunları bilmesek de yalnızca hangisinin 'ki” bağlacı olduğunu bilirsek ve onu ayrı yazsak bu yazma sorunu da çözümlemiş oluruz. Bağlaç olan 'ki”nin ayrı yazılacağını söylemiştik. Bunun bağlaç olduğunu anlamanız için iki noktaya dikkat edin. Bağlaçtan önce çekimlenmiş bir eylem (fiil) varsa 'ki” bağlaçtır ve ayrı yazılır. Örneğin 'Sabah eve geldim ki arkadaşım çoktan uyanmış.” cümlesinde 'ki”den önceki sözcük çekimlenmiş bir eylem olan 'geldim”dir. İşte o yüzden ' ki ' ayrı yazılır. Başka bir örnek 'Pınara gel ki göreyim.” cümlesinde 'ki”den önceki eylem emir kipinde çekimlenmiştir ve ki ayrı yazılır.

'ki” bağlacından önceki sözcük isimse işte o zaman arkadaşlarımız işi karıştırıyor. Burada da şuna dikkat edin. ' ki”den önce isim varsa araya bir (dır/dir )eki getirin , cümleye uyuyorsa sonraki 'ki”yi ayrı yazın, uymuyorsa bitişik yazın. Örneğin; 'Gül en sevdiğim çiçek ki koklamaya bile kıyamam.” cümlesinde 'ki” den önce kullanılan 'çiçek” ismine '-tır/tir” ekinden uygun olanı getirelim, 'Gül en sevdiğim çiçek(tir) ki koklamaya bile kıyamam.”biçiminde oluyor ve cümleye uyuyor. O halde ki bağlaçtır, ayrı yazılır.

'Oradaki bir ağaç ki en az yarım asırlık.” cümlesinde 'ki”den önceki sözcüğe
'-tır” eklersek, 'Oradaki bir ağaç(tır) ki en az yarım asırlık.” Yine uyuyor o halde ayrı yazılır.

'ki” bağlacı sadece bazı sözcüklerle kalıplaşmıştır ve bitişik yazılır. Bunlar aklınızda kalsın diye şu sembolik sözcükte toplanır: ”sombahçem”
[COLOR="Red"]S[/COLOR]anki
[COLOR="red"]O[/COLOR]ysaki
[COLOR="red"]M[/COLOR]ademki
[COLOR="red"]B [/COLOR]elki
[COLOR="red"]A[/COLOR]-----
[COLOR="red"]H[/COLOR]albuki
[COLOR="red"]Ç[/COLOR]ünkü
[COLOR="red"]E[/COLOR] ---
[COLOR="red"]M[/COLOR]eğerki
[COLOR="Red"]Haydi Türkçemizi güzel kullanmaya...[/COLOR]

[COLOR="Red"]-de eki ve "de" bağlacı için" -ki Bağlacı" doğru kullanalım!/COLOR]Türkçede sık yapılan yanlışlar



.
Bu mesajdan alıntı yap
Sponsor Links

Grafikerler.net Reklamları

crazyglad isimli Üye şimdilik offline konumundadır

crazyglad

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 10-08-2009 #2
                             Sponsorlu Bağlantılar
Çok güzel bilgiler canım teşekkürler paylaşımın ve duyarlılığın için ...
Bu mesajdan alıntı yap
irm.art isimli Üye şimdilik offline konumundadır

irm.art

Grafiker / İzmir

Standart
Alt 10-08-2009 #3
Ve önemli bilgiler canım. Ben teşekkür ederim okumaya layık gördüğün için...
Bu mesajdan alıntı yap
niLqün.672 isimli Üye şimdilik offline konumundadır

niLqün.672

Öğrenci (Grafik) / Edirne

Standart
Alt 10-08-2009 #4
Gerçekten güzel ve önemli bilgiler teşekkürler.
Bu mesajdan alıntı yap
damla1 isimli Üye şimdilik offline konumundadır

damla1(32)

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 10-08-2009 #5
Faydalı bilgiler teşekkürler canım...
Bu mesajdan alıntı yap
artdevil isimli Üye şimdilik offline konumundadır

artdevil(35)

Grafiker / Sakarya

Standart
Alt 10-08-2009 #6
gerçketen güzel ve faydalı bir paylaşım olmuş ellerine emeğine sağlık teşekkürler
Bu mesajdan alıntı yap
irm.art isimli Üye şimdilik offline konumundadır

irm.art

Grafiker / İzmir

Standart
Alt 10-08-2009 #7
Ben teşekkür ederim duyarlılığınız için...
Bu mesajdan alıntı yap
gunesinkizi isimli Üye şimdilik offline konumundadır

gunesinkizi

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 10-08-2009 #8
güzel ve önemli bir paylaşım teşekkür ediyorum.
Bu mesajdan alıntı yap
irm.art isimli Üye şimdilik offline konumundadır

irm.art

Grafiker / İzmir

Standart
Alt 10-08-2009 #9
Ben teşekkür ederim ...
Bu mesajdan alıntı yap
Aragorn isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Aragorn

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 12-08-2009 #10
teşekkürler güzel bilgi
Bu mesajdan alıntı yap
Sponsor Links

Grafikerler.net Reklamları

Cevapla

Tags
-ki, bağlantısı, türkçe

Benzer Konular
Konu Konu Bilgileri Forum Cevaplar Son Mesaj
"Saçlarımda" Saklı "Kar" "Beyaz" :) pesimistmami Graficafe 0 11-06-2009 13:23:17
bu ara kırmızı ve turuncuya taktım bir "gıda" bir "mobilya" için logolarım spider2001 Logo Tasarımları 2 29-05-2009 22:46:28
"Mesh Tool" ile "Mutfak Eşyası çizimini" nasıl yaptım? inceleyin... ilkdilek Illustrator Dersleri 15 02-04-2009 23:30:37
Gelene "Come In" Gidene "Go Away" Hades Graficafe 2 24-08-2007 13:12:23

Kapat
Şifremi Unuttum?