Lak Baskısı bölüm 1 (geniş Döküman)

Baskı Sonrası - Lak Baskısı bölüm 1 (geniş Döküman) ...

Cevapla
Lak Baskısı bölüm 1 (geniş Döküman)
dropcoder isimli Üye şimdilik offline konumundadır

dropcoder

Eğitimci / İstanbul

Lak Baskısı bölüm 1 (geniş Döküman)

Alt 22-11-2009 #1
Sponsorlu Bağlantılar

GİRİŞ.......1
ÖĞRENMEFAALİYETİ–1
1.OFSET BASKILAKLARI
1.1. Ofset Baskı LaklarınınTanımı
1.2. Ofset Baskı LaklarınınKullanıldığı Durumlar
1.3 Ofset Baskı Laklarını Oluşturan Maddeler
1.4. Baskı Laklarının Avantajları
1.4.1.Koku Oluşması ve Tadın Etkilenmesi
1.4.2 Parlaklıkve Matlık
1.4.3. Parlaklıkve MatlıkEtkilerini Önleme Çareleri
1.5. Ofset Baskı LaklarınınDezavantajları
1.5.1. Ofset Baskıda LakTabakasının Sararması
1.5.2. Arka Sayfa Sararması7
1.5.3. Sararmanın İncelenmesiü7
1.5.4.Kabartma Baskının LaklamasındaKarşılaşılanProblemlerü
1.6. Ofset Baskı Laklarındaİdeal ŞartlarınSağlanması
1.7. 0fset Baskı LaklarınınKuruması (Evaporasyon
1.7. l. Fiziksel(Penatrasyon)Kuruma
1.7.2.Kimyasal ( Polimerizasyon )Kuruma10
1.8. Ofset Baskı Lakları ileÇalışmada KarşılaşılanProblemlerVe Baskı Laklarının
Muhtevaları
1.9.LakBaskılı YüzeylerinYapıştırılması
1.10. LakMiktarınınKontrolü
1.11.Dispersiyon Lakları
1.11.1.Dispersiyon LakÇeşitleri
1.11.2.Dispersiyon LakMuhtevaları
1.11.3.Dispersiyon Lakın Özellikleri
1.12.Dispersiyon Laklarının Avantaj ve Dezavantajları
1.13. Kullanım Tekniği ile İlgili Hususlar
1.13.1.Vizkozite
1.13.2. FilmOluşturma
1.14. Endirekt SistemdenTatbik
1.15. Direkt SistemdenTatbik
1.16.TatbikSırasındaKurumanın Önlenmesi
1.17. Laklı Yüzeylerde BoşlukBırakma
1.18. Baskı AltıMalzemeleri







1.OFSETBASKI LAKLARI
1.1.OfsetBaskı LaklarınınTanımı
Basılı olan bir ürünü daha sonraki kullanım için o ürünün dayanıklılığını ve göze hoş
görünüp albenisini sağlamakiçin ofset baskı lakları kullanılır.
Basılıp laklanmış bir ürünün daha sonraki kullanım amacına uygun olarak ve ürünün
yüzeyinde çeşitli efektler oluşturarak aynı zamanda basılı malzemeyi korumaya yarayan
yüzeykoruyucusunalak(yüzeyıslah )baskısı denir.
Ofset baskıda mürekkep haznesi ve su haznesi üzerinden yapılan lak uygulaması en
çok kullanılan uygulamadır. Lak tabakasını 0.01 mm’ den 0.04 mm kalınlığına kadar
basabiliriz. Baskıdan sonra ürünün sürtünmeye maruz kalacağı oranda lakın kalınlığı
ayarlanır. Lakın filmkalınlığının çok veya az olması, ürünü kullanımaşamasında problemler
çıkartır.
1.2.OfsetBaskı LaklarınınKullanıldığıDurumlar
Ofset baskı lakları tüm özel işlerde kullanılabilir. 80-90 g/m2 ağırlığında bir
malzemeye lak baskı yapmak mümkündür. Sürekli kullanılmayacak veya kullanım
aşamasında ihtiyaç duyulmayacaksa böyle bir baskının yapılması maliyeti artıracağından
dolayı tercihedilmez.
Mümkün mertebe laklanacak baskının belli bir sürtünmeye veya neme maruz kalan bir
ürün ambalajı veya özel bir iş olması gerekir. Örnek olarak bir deterjan kutusunu ele alalım.
Deterjan kutusunun kullanım esnasında maruz kaldığı şartları düşünürsek nem ve taşınma
sırasında baskının sürtünmeye karşı dayanıklı olması gerekir. Bu koşullarda ambalajın
laklanması gerekir. Bu ambalajda dispersiyon veya UV (Ultraviyole) lak kullanılması
gerekir.UV(Ultraviyole) lak, dispersiyonlaka göre daha pahalıdır.
3

Hem maliyet hem de ürünün korunması açısından bu ambalajda dispersiyon lak
kullanılmalıdır. Eğer bir parfüm ambalajının laklanması gerekli olsaydı, o ürün için UV lak
kullanılması gerekirdi.
Çünkü UV lakparfümkutusuna albeni katarak parlakgösterecektir.
1.3 OfsetBaskı Laklarını OluşturanMaddeler
? Sertreçineler
? Alkit reçineler
? Nebati kuruyan yağlar
? Mineral yağlar
? Kurutma maddeleri
? Yardımcı maddeler
1.4.Baskı LaklarınınAvantajları
Baskı lakları ambalaj baskısında kullanılan kâğıt ve karton yüzeyinin ıslahına yarar.
Aşağıda ofsetbaskılaklarının avantajları sıralanmıştır.
? Baskı yapılırken baskı makinesinde az donanım gerekir veya hiç donanım
gerekmez.
? Ofsetbaskılakları ofset mürekkebi gibi kullanılabilir.
? Ofsetmürekkepleriyle aynıyardımcı ve yıkama maddeleri kullanılır.
? Yaş üzeri yaş baskıda ve yaş üzeri kurubaskıda kabulproblemi oluşmaz.
? Lak tabakasının esnekliği yüksektir; böylece kıvırma ve katlamada problem
çıkmaz.
? İyi yapışmasınınyanı sıradış etkilere karşı mukavemeti de çokiyidir.
? Baskı altı malzemesinin ebadını değiştirmediğinden düşük ağırlıklı
malzemelerinlaklanması da mümkündür.
1.4.1.Koku Oluşması veTadın Etkilenmesi
Hamurlar, çikolatalar, sigaralar gibi hassas gıda maddeleri ambalajlandıklarında
Oksijen yoluyla kuruma (oksidatif kuruma) sırasında oluşan ayrışma maddeleri ile tat ve
koku değişebilir. Bu tip gıda maddeleri için kullanılacak katlama kutularda emniyet
açısındanbaskı lakları yerine subazlı dispersiyon laklarıtercih edilmelidir.
Oksijen yoluyla kuruyan (oksidatif kuruyan) ve sürtme mukavemetine sahip film
oluşturması gereken laklar, kuruma sonucu ortaya çıkan ayrışmayla ambalajlanan maddeyi
bozabilir. Ayrışma ile neticelenen maddeleri, yan reaksiyonlarla durdurmanın imkânı
yoktur. Ancak istifi havalandırma, bu maddeleri uzaklaştırıp bozucu etkileri önlemek için
etkili bir yoldur.
Gıda maddeleriambalajlarıhazırlamakiçin şuimkânlardan yararlanılması gerekir.
4

? Oksidatif kuruyan özel mürekkeplerle baskı ve yeterli sürtme dayanıklılığını
sağlamak için dispersiyon lak ile yaş üzeri yaş laklama yapılırsa mükemmel
neticelerelde edilir.
? Yeterlisürtme mukavemetine ulaşabilmekiçin oksidatif kuruması gereken ancak
kokusu oldukça az olan mürekkeplerle baskı yapıldıktan sonra laklama işlemine
geçilebilir.
1.4.2Parlaklık veMatlık
Baskıda gözükebilen matlık ve cansızlık, baskı altı malzemesinin her iki yüzü
oksidatif mürekkeple laklandığı zaman ortaya çıkar.
Parlaklıkve matlıketkilerinin oluşmasıiçin şuşartlarönemtaşır.
? Arka baskının mürekkebi istifte ön baskı sayfasının baskılı ve baskısız kısımları
iletemas etmiş olmalıdır.
? Yüzeybaskısınınrengi ne kadar koyu iseetkiler o kadar belirginleşir.
? Baskı altı malzemesinin sıvama terkibi ve çekme kabiliyeti parlaklık ve matlığın
değişmesinde etkilidir.
? Ön baskı ile arka baskı arasındaki zaman farkı kısa ise, ön baskı henüz
kurumamış olur. Arka baskı yüzeyinde matlıketkisi ortaya çıkabilir.
? Parlaklık etkileri uzun zaman süresinde belirginleşir. Kurumuş mürekkep ve lak
filmlerinin çekme eğilimleri baskı altı malzemesinin sıvamasındakinden daha
düşüktür.
? Etkiler genellikle arka baskıda basılan ve kuruyan mürekkep üzerine ikinci bir
işlemle tekrar baskı veya laklama yapılınca görülür. Ancak arka yüzün tek renkli
baskısında tehlike mevcuttur. Koyu renk tonları lak baskısına karşı daha
hassastır.
1.4.3.Parlaklık veMatlık EtkileriniÖnlemeÇareleri
Bu etkileri yaratan sebepler bilinince önleme çareleri de kısmen bilinmiş olur. Bir
baskıya başlamadan önceşu hususlar gözdengeçirilmelidir.
? Mürekkepve arka baskı için yaş üzeri yaş kullanılabilirmi?
? Emilip kurumayı kolaylaştırmak için arka baskıda yüksek mürekkep
uygulamasında biralt renkdüzeltmesi mümkün mü?
? Çabuk faz ayrışmasını önlemek için kullanılan baskı lakının çabuk emilip
kuruyan cinsten olmamasıgerekir.
? Ön ve arka baskı için kullanılan mürekkep veya laklara kurutma maddeleri
konsantrasyonu çok yüksek olursa, oksidatif kurumanın ayrışma maddeleri çok
fazla miktarda ve çokhızlıoluşabilir.
? Mümkünse arka sayfanın tam yüzeye lak uygulaması ön sayfa baskısından önce
gerçekleştirilmelidir. Böylece bu mürekkepler istifte tam yüzeyi iter. Matlık,
parlaklıkoluşmaz.
5

? Baskı işlemleri arasında havalandırma yapılabilir. Şayet matlık, parlaklık etken
olmuşsa, su bazlı dispersiyon lakı ile ilave laklama yapılarak veya folyo
astarlanarak etki azaltılabilir. Bazı durumlarda mat laklama ile bu etki
azaltılabilir.
Şekil 1.1:Matlaşmışbaskı ve parlakbaskı örnekleri
1.5.OfsetBaskı LaklarınınDezavantajları
? Oldukça yavaş kurur.
? Kurutma tozu yapılmaması istifte yapışma veya bloklaşma meydana getirebilir.
? Düşüklaktabakasıkalınlığı ve bu nedenle oldukça düşükparlaklıketkisi oluşur.
? Ambalajlanan maddeninkokuve tadı etkilenebilir.
1.5.1.OfsetBaskıdaLak Tabakasının Sararması
Oksidatif polimerizasyon esnasında sadece renkli ayrışma maddeleri oluşmayıp lak
tabakası içinde renkli bileşikler de meydana gelir. Böylece baskı altı malzemesinin beyazlık
derecesi azalır.Alttaki mürekkebin renktonunda sapmalar oluşur.
Sararmanın ne derecede ışıklandırma sürecine bağlı olduğu aşağıdaki eğri ile
gösterilmektedir.
20
10
0 2 4 6 8
IsıkHaslığı Kademesi
Şekil 1.2: Baskı laklarının ışık haslığı
6

Işıklandırma süresi arttıkça lak tabakasının sararma oranı da artmaktadır. Işık haslığı
kademesi 6 civarında iken ışık haslığı olmayan ve sararmaya sebep olan maddelerin
(Komplementlerin)rengi solar.
1.5.2.Arka SayfaSararması
İstifte baskı altı malzemelerinde görülen arka sayfa sararması hem ofset
mürekkeplerinde hem de ofset baskı laklarında ortaya çıkabilecek bir sorundur. Bilhassa
sıvanmış baskı altı malzemelerinde görülenbu problemler renkli ve uçucu ayrışma maddeleri
istifte baskı yapılan sıvanmış kâğıdın arka yüzüne nüfuz eder. Emilme yolu ile sıvama içinde
kalır. Sararma hem bu ayrışma maddelerinin kendi sarı renklerinin hem de sıvama içindeki
optik renk açıcıların değişmesi ile oluşabilir. Ana neden doymamış ayrışma maddelerinin
rengindenkaynaklanır.
Sararma etkisi kâğıtların sıvama maddelerinin karışımına da bağlıdır. Ancak ayrışma
maddelerininmiktarı da sararma derecesinietkiler.
1.5.3.Sararmanın İncelenmesi
Basit bir deneyile herhangibir baskı altı malzemesi üzerine baskılakınınuygulanması
ilesararma eğilimi tespitedilebilir.
Teste tabi tutulan baskı altı malzemesinin bir kısmına deneme baskı cihazı ile 3 g/m2
bir lak tabakası tatbik edilir. Bir dakika sonra lak sürülmemiş aynı baskı altı malzemesinden
bir şerit laklı kâğıt üzerine kapatılır. Bu sandviç iki cam plaka arasında 24 saat süre ile 50 C
'lik bir kurutma fırınında bekletilir. Daha sonra sararma sayısı spektral fotometre yardımıyla
hesaplanır.Sararma sayısısararanilesararmayan yüzeyarasındaki renkfarkıdır.
Artık bugün baskı laklarının bağlayıcıları mümkün olduğu kadar az sararan ayrışma
maddeleri ihtiva eder. Ancak arka sayfa sararması tümüyle önlenemez, zira baskı altı
malzemesinin sıvama terkibi desararmada etken rol oynar.
1.5.4.KabartmaBaskının Laklamasında Karşılaşılan Problemler
Kabartmalı kâğıtların laklanması bir zorluk yaratabilir. Prensipte matlık ve parlaklık
etkilerini yaratan mekanizmanın aynısıdır. Bu tip baskı altı malzemelerinde genellikle kitap
ciltleri yapılır.Kabartma uygulanan baskı altımalzemesininemiciliğiazalır.
İki mürekkep ayrı iki baskı işlemi ile basılırsa ikinci mürekkebin faz ayrışmasıyla
oluşan sıvı orada emilip kuruyamaz, zira emiciliği azalmış derin gofralı kısımlarda ilk
basılanmürekkep durmaktadır.Buralarda sıvı fazbirikmesiolur.
Sürtme mukavemetini artırmak için üçüncü bir baskı lakı tatbik edilirse hem ikinci
mürekkebin ayrışan sıvı fazı hem de kabarık kısımların derinliklerinde oluşan ayrışma
maddelerilaktabakasıtarafındanörtülür.
Lak kuruyarak sıvı durumdan katı duruma geçince derin kısımlarda mürekkeple
teması olmaz.
7

BaskıLakı
Mürekkep
Kabartma BaskıAltıMalzemesi
Sivi ve Ayrisma Maddeleri
Şekil 1.3: Işıkaksinin yayılması
Sonuçta oluşan farklı ışık kırılması kabartmalı kısımların beyaz/gri görünmesine ve
baskının kullanılmaz hale gelmesine yol açar. Bu tip bir baskı ısıtılırsa termoplastik lak
mürekkepüzerine yayılır ve aksaklıkkaybolur.
Şekil 1.4: Bozulan lak görüntüsü
1.6.Ofset Baskı Laklarında İdeal ŞartlarınSağlanması
? İyi sürtme mukavemeti
? Matsıvanmış kâğıtların karbonlaşmasınıazaltmak
? Mamul haslığını düzeltmek (Ambalajlanan maddenin dayanıklılığı)
? Ambalajların kayma yeteneğini artırmak.
? Alkali mukavemetininyanısıra etkenlerin yaşsürtme dayanıklılığınıartırmak.
? Parlaklığı artırmak.
8

1.7.OfsetBaskı LaklarınınKuruması (Evaporasyon)
Lakların sadece mekanik açıdan stabil ve yapışmayan bir tabaka oluşturması yeterli
değildir. Bu işlemin belirli bir sürede oluşması da önem taşır. Başka işlemler için veya
nakledilmeleri için birkaç saatlik süre aşılmalıdır. Baskı laklarının kuruma mekanizması
birçokaşamayı kapsayan karmaşıkbir olaydır.
Esasitibarıile kuruma işleminin fiziksel ve kimyasal kısımlarını ayırt etmek gerekir.
1.7.l. Fiziksel (Penatrasyon)Kuruma
Makro moleküller reçineler, mineral yağı içinde çözülünce molekül topakları oluşur.
Bu tip laklar serbest mineral yağı ve diğer lak muhtevaları ile çevrelenmiştir. Lak bir kâğıda
sürülünce serbest mineral yağları, yüzeydeki mürekkeplerin içine nüfuz eder. Molekül
topaklarıisekalır (Fazayrışması)
Emilip kurumadan önce reçine topağı Emilip kuruduktan sonra
reçine topağı
Bağlı çözücü madde
Serbest çözücü madde
Topak hacmi (takribi 0,1-0,01 mikron çapında)
Şekil 1.5:Makro molekül topağı
Çözücü maddesi azalır. Topaklar sonuçta üç boyutlu temasa geçer. Bu sırada bir jel
oluşur, bu sıvı katı arası bir değişim kademesidir. Laktan daha az yapışkandır. Emilip
kuruma içingereken süre baskı altı malzemesininemiciliğine debağlıdır.
Sonuçta emilipkuruma birfiziksel olayolup birkaç dakika içinde biter. Alkit ve nebati
yağlar içeren mineral yağlarının emilip kuruması ile konsantrasyonu artık bir jel
yapısındadır.
Emiciliği az olan veya hiç olmayan baskı altı malzemeleri kullanıyorsa sadece
oksidatif polimerizasyon oluşur.Toplamkuruma süresi de buna uygun olarakgecikir.
9

1.7.2.Kimyasal ( Polimerizasyon ) Kuruma
Kuruyan yağlar ve alkit reçineleri doymamış yağ asitleri ihtiva etkilerinden hava
sirkülasyonu yoluyla kurur. Alkit ve kuruyan yağların oksidatif kuruması sırasında çift bağlı
reaksiyonların yanı sıra yağ asidi zincirleri kıran yan reaksiyonlar da oluşur.
Bu tip reaksiyonlarda genellikle peroksit asitleri meydana gelir. Bunlar sadece
kurumanınön fazında oluşur.
1.8.OfsetBaskı Lakları ileÇalışmadaKarşılaşılanProblemlerVe
Baskı LaklarınınMuhtevaları
Baskı lakları ile çalışılırken karşılaşılması mümkün problemleri incelemek, içinde
bulunan reçetelerine kısaca göz atmak gerekir. Baskı lakları yapı yönünden normal ofset
mürekkeplerinin bağlayıcılarına çok benzer. Genellikle çalışmaları da benzerlik taşır. Baskı
lakları renkleri olmadan çok şeffaf filmler oluşturamaz. Bu nedenle tümham maddeler şeffaf
filmoluşturabilecekmaddelerden seçilmelidir.Hammadde seçimini zorlaştırmakta ve uygun
madde seçiminisınırlandırmaktadır.
1.9.LakBaskılı YüzeylerinYapıştırılması
Lak baskılı yüzeylerin sıcak eriyik yapıştırıcıları (Hotmelt) ile yapışması problemli
olup sadece özel mamullerle mümkündür. Eksik yapışma ve uzun sürede yapışma problemi
yaratabilir. Bu nedenle yapıştırılacak kısımların boş (laksız) bırakılması gerekir. Dispersiyon
lakları ile yapışma daha sorunsuzdur. Ancak yapıştırılacak kısımların burada da boş
bırakılması gerekmektedir, çünkü katlama kutuların işlenmesinde çok kısa zaman aralığı
vardır. Dispersiyon laklı yüzeyin yapışması uzun sürer. Emiciliği az olduğundan yapışma
süresi uzun sürer ve kututamolarakyapışmaz, tekrar birbirindenayrılır.
Laklanmaması gereken yapıştırma kulağı
Şekil 1.6: Lakyapılmaması gereken kutu yapıştırma kulağı
10

1.10.LakMiktarınınKontrolü
Baskı altı malzemesi üzerine sürülen lak miktarının imalat sırasında kontrolü üç
şekilde yapılır.
? Baskıdansonra gözleinceleme
? Parlaklıkölçümü
? Elleinceleme
Gözle incelemede basılan lak miktarı kontrol edilir. Parlaklık ölçümü ise
densitometreler yardımıyla yapılır. En çok kullanılan yöntemise elle yapılan kontroldür. Lak
miktarınınne kadar olduğuelle incelenerekona görelak miktarı artırılır veya azaltılır.
Her üç metodun eksikliği lak tabakası parlaklığının hem yaş üzeri yaş hem de kuru
üzeri yaş baskıda uygulamadan hemen sonra çok çabuk azalmasıdır. Buna" Geri çekilme"
etkisidenir.
1.11.DispersiyonLakları
Dispersiyon lak ofset baskı ile basılmış baskıların sürtünme esnasında baskının
bozulmaması ve renklerin daha uzun ömürlü olabilmesi için uygulanır. Dispersiyon lakları
aynı zamanda hava sirkülasyonu yani oksidatif yolla kuruyan baskı üstü koruyucu filmi
olaraknitelendirilebilinir.
1.11.1.Dispersiyon LakÇeşitleri
Dispersiyon Lak
Çeşitleri
Polimer Mum FilmOluşturma Bağlayıcılarve
Dispersiyonları Hyrosoller Dispersiyonları Yardımcıları KöpükGidericiler
Şekil 1.7: Dispersiyon lakçeşitleri
1.11.2.Dispersiyon LakMuhtevaları
Dispersiyon lakları reçineler ve dispersiyonlar gibi ana muhtevaları komplike yapılı
olduklarından lak imalatçıları tarafından imal edilemez. Kimya endüstrisinin bu konuyla
ilgilenenimalatçılarıtarafından geliştirilen mamullerden istifadeetmekzorundadırlar.
11

1.11.3.Dispersiyon Lakın Özellikleri
? Tatbikata uygun vizkositeye sahiptir..
? Çözücü madde ihtiva eder..
? Her orandasuile karışabilir..
? Uygun seyreltme özelliğinesahiptir..
? Düşüküst yüzey geriliminin vardır.
? Yüksek katı maddesine sahiptir.
? Normal şartlardakisıcaklığı5–15 °C’ dir.
? Donmaya karşı dayanıklıdır.
1.11.4.Dispersiyon Lakın Baskı TekniğineUygulanışı
Dispersiyon laklar, su hazneleri kullanılarak uygulanır. Bu klasik bir yöntemdir. Su
haznesiyle gerçekleştirilen laklama tam anlamıyla problemsiz değildir. Genelde inline
dediğimiz lak sistemi (değişebilir alkol haznesi) gittikçe daha fazla kullanılmaktadır. Ayrıca
makineyi su haznesiyle laklama yapılacak şekilde ayarlamak, yağ bazlı laklarla yapılacak
şekilde ayarlamak su bazlı laklarla yapılacak laklamaya göre daha masraflıdır. Bu daha çok
lakalanınınzorunlusınırlandırılması ile başlar.Bu durumda her ihtimale karşı alttaki kauçuk
mümkün mertebe laklanacak yüzey büyüklüğünde kesilmelidir. Bu durumda (makine
genişliğine uygun forma kullanılıyorsa) uygun ezme silindiri veya rakel kullanılması tavsiye
edilir. Böylece lakın baskı kalıbının merdane ve kauçuk üzerinde kuruması engellenmiş olur.
Buna ekolarakkurumayı da engellemekiçin suile nemlendirme tavsiye edilebilir.
Bir başka emniyetli yol, en azından su taşıyıcı sistemin (su taşıyan silindirlerin)
formatlar üzerinde dönmesidir. Bazı matbaacılar 3–4 adet silindir kullanırlar; böylece
belirgin olarak daha hızlı, esas olarak az problemli laklama ile yüksek baskı verimi elde
edilir.
Su haznesi laklamasıyla uzun süreli duraklamalardan kaçınılmalıdır. Aksi takdirde
lakın merdaneler, kalıp ve kauçuk üzerinde kurumasıyla değişik baskı problemleri ortaya
çıkar.
Prensip olarak dispersiyon laklamada köpük oluşmamasına dikkat edilmelidir.
Makinenin sürekli çalışması köpük oluşumuna yol açabilir. Buna karşı firmaların ürettiği
değişik köpük kırıcılar kullanılmalıdır. Bir diğer önemli nokta ise film oluşunu
sağlayabilecek minimum sıcaklıktır. Lakın kuruması sırasında çevre sıcaklığı 20 C den
düşükolmamalıdır.Düşüksıcaklıkta düzgün ve kesintisizfilmyüzeyi elde edilemez.
1.11.5.Dispersiyon LakFilmi
Dispersiyonlakfilminde aranan özeliklerşunlardır.
? Parlaklık
? Sürtme dayanıklılığı
? Esneklik
12

? Kokusuzolma
? Yüksekblok mukavemeti
? Sıcakmühür dayanıklılığı
? Yapışabilme
? Sıcakkabartma yapabilme
? Yüksekfilmyapışkanlığı
? Sararmama
Dispersiyon laklarında aranılan belli başlı özellikler bunlardır. Tabi ki bugün
matbaacılartarafındanspesiyalözellikleresahiplakla r datalepedilmektedir.
Talepedilenlaklarise şunlardır
? Simli lak
? Kabartma lak
? Matlak
? Efekt lak
? Sedeflilak
Bulaklar genellikle serigrafi baskı yöntemiyle uygulanmaktadır.
Şekil 1.8: Efekt kabartma simli lakbaskı örnekleri
13

1.12.DispersiyonLaklarınınAvantajve Dezavantajları
Dispersiyon laklarının diğer lak sistemlerine göre bazı dezavantajları önceden
bilinmektedir. Ancak en önemli tercih sebepleri inline (Baskı hattında) laklama
yapılabilmesi, toz püskürtmeye (Pudralama ) ihtiyaç duyulmaması ve birçok durumda
kurutmaiçinenerjikullanımına(UV/IR-Kurutucu)ihtiyaçduyulmamasıdır.
1.12.1. DispersiyonLaklarının Avantajları
? Lakçabukfilmoluşturur.
? Yaş üzeri yaş baskıdatamistif yüksekliği sağlar.
? Baskı pudrası gerekmez(veya çokaz gerekir).
? Çokiyi sürtme dayanıklılığı (aşınmaz) vardır.
? Yaş üzeri yaş baskıda bile iyi parlaklıkverir.
? Üst yüzeydüzgünlüğü sağlar.
? Yırtılma veya bozulma olmaz.
? Kuru lakfilmi olmaz.
? Yüksekblok mukavemeti sağlar.
? Tehlikeli maddelersınıfınagirmez.
? Gıda maddelerine kokuveya tat vermez.
? Suile seyreltilebilir.
? Sararmaz.
? Esneklaktabakası oluşturur.
1.12.2. DispersiyonLaklarının Dezavantajlar:
? Kuruyanlakzor çıkarılır.
? 90 g/m2 altındaki baskı altı malzemelerinde ebat dengelenmesi problemi ortaya
çıkabilir (Etiket kağıtları).
? Sıcakperdahyapılmaz.
? Tatbikedilenlakmiktarının kontrolüzordur.
? Bazı özel lakların kullanılması halinde mürekkeplerin DIN 16 524 normuna
sahipolması gerekir.
1.13.KullanımTekniği ileİlgili Hususlar
1.13.1.Vizkozite
? Dispersiyonlakları sevkedilirken enuygun kullanımviskozitesineayarlanır.
? Ofsetmakinesindelakdirekt veya endirekt bir tatbiksistemiyle kullanılacaktır.
? Kullanım tekniği yönünden bir viskozite indirimi gerekirse yavaşça su ilave
edilerekseyreltme yapılır.
14

1.13.2.FilmOluşturma
Tatbik edilen lakın film oluşturmasına etken lakın kulanım ısısıdır. Dispersiyon
laklarının en düşük film oluşturma ısıları +5 ile +10 arasındadır. Emniyet açısından lak
kullanılmadan önce oda ısısına ulaşmalıdır. Eğer ısı normal şartlar altına düşerse çeşitli
problemler ortaya çıkar. Aynı şekilde bu aksaklıklar kurutmayı desteklemek için kâğıt
çıkarıcısındanönce üflenenhavanın 40° C’ ninaltındabulunması halinde görülebilir.
1.14.EndirektSistemdenTatbik
Direkt ile endirekt tatbik arasındaki esas fark, endirekt sistemlerde lakın daha uzun yol
kat etmesidir. Buna sebep plaka silindiri üzerinden geçmesidir. Vaktinden önce kuruma ve
yapışkanlaşmayı önlemekiçinbusistemle kullanılan laklarınkuruma hızlarıazaltılmalıdır.
Dispersiyon lak sistemden tatbik edilecekse hazne donanımından laklama ünitesini
takribi 45shore'lukbir lakmerdanesiyledeğiştirilmesigerekmektedir.
Ofset marinalarının su haznesinden çalışılıyorsa su hazneleri ve hazne merdaneleri
dikkatlice temizlenmelidir. Hazne merdanelerinin dikkatli ayarlanması ve birbirine uyumlu
teması ( senkrizasyonun ) lak tatbikinin düzgün olmasını sağlar. Su haznesi lakı çok fazla
tatbik edilirse tabakanın arka kenarında ezilme eğilimi oluşur. Bu nedenle kauçuk bezin
altındaki karton altlık laklanacak yüzeyin büyüklüğünde kesilmelidir. Böylece yapıştırılması
gereken bölgelerin kenarlarının ezilmesi önlenmiş olur. Tabaka tüm makine genişliğini
kaplamıyorsa uygun ezme silindirleri veya sıyırıcı takılması gerekir. Böylece lak
merdaneleri,baskı plakasıve kauçukbezüzerindelakbirikmesi veya kuruması önlenir.
1.15.DirektSistemdenTatbik
Busistemdelakfilmitatbikmerdanesindendirektformsil indiriüzerine,buradandabaskı
altımalzemesiüzerinenakledilir.
Tümüyle sıkıştırılabilen ve çok yumuşak olmayan lak, kauçuk bezleriyle
çalışılmalıdır. Genelde direkt lak tatbik sistemleri endirekt sistemlerden daha basittir, zira
ayarlanacak sadece üç merdane mevcuttur. Yüksek tabaka kalınlığını sağlamak için
kullanılandispersiyonlaklarınınkuruma hızları daha hızlıya ayarlanmalıdır.
1.16.TatbikSırasında KurumanınÖnlenmesi
Dispersiyon lakları bir yandan istifte mümkün olduğunca çabuk yapışmayan bir film
oluşturmalı, diğer taraftan ise tatbik sırasında kurumamalıdır. Makine tekniği açısından
kurumaya karşı şunlar yapılabilir.
? Lakdevridaimettirilerekpompalanır.
? Merdane kenarlarına su damlatılır.
? Endirekt sistemlerde boşaltma merdanesine sıyırıcı vedönersıyırıcı takılabilir.
15

Baskı sırasında lakın olmadığı kısımlara özellikle dikkat edilmelidir, yani öncelikle
plaka kenarlarına lak birikirse hemen yıkanmalıdır. Aksi takdirde kuruyan lak zorluklar
yaratabilir. Ayar esnasında makine ileri çalıştırılmamalıdır. Makine ileri geri çalışırsa, köpük
tümsekleri oluşur. Bu kauçuk bez ve karşı baskı silindirine ulaşır ve tabakanın yapışmasına
sebepolur.
1.17.Laklı YüzeylerdeBoşlukBırakma
Uygun dispersiyon yapıştırıcıları ile laklı yüzeyler sorun yaratmadan yaptırılabilir.
Ancak katlama kutu imalatında genelde boşluk bırakılarak laklama yapılır. Bunun sebebi
dispersiyon yapıştırıcının laksız emici baskı altı malzemesi üzerinde daha çabuk donmasıdır.
Boşlukbırakarakşu şekildelaklama yapılabilir.
? Kalın kauçuk tabakası olan ve sıkıştırılabilen kauçuk bezler, istenen şekle
uygun olarakoyulabilir.
? Nylonprint veya dycriltipibirleterset plakası hazırlanır (Eniyi yöntem).
? Bir alüminyum plakası uygun folyo ile kaplanır ve sonra istenen şekle uygun
olarakoyulur. (Yüksektirajlarda folyonun laklama ihtimali vardır.)
? Bir alüminyumplaka frezeedilerek istenen boşluksağlanır.
Boşluk alanları toplam alanın % 20 sini geçmemelidir. Çok lak verilmesinden
kaçınılmalıdır ki, lakboşluklara akmasın.
1.18.Baskı Altı Malzemeleri
Su bazlı dispersiyon lakları bugün en fazla katlama kutu alanında kullanılmaktadır. Bu
alanda baskı altı malzemesi olarak karton kullanılır. Metalik kâğıtlar ve etiket kâğıtlarında
genellikle baskı hattında yaş üzeri yaş laklanırlar. Kağıdın ıslanınca ebat değiştirmesi büyük
bir problemdir. Lakta bol miktarda su mevcuttur. Bu nedenle dispersiyon laklanacak
kâğıtların yüzeysel ağırlıkları yaklaşık 90 g/m2 yi geçmemesi halinde kâğıtta ebat değişikliği
meydana getireceğindendolayı kesimde dikkat edilmelidir.
1.19.Kuruma SürtmeDayanıklılığı
Dispersiyon laklarının kuruma sürtme dayanıklılığı üretici firmaya göre değişir. Yaş
üzeri yaş baskıda yüksek mürekkep tatbik edilmişse hafif bir baskı tozlanması (Püskürtme
tozu tercih edilir.) gerekebilir. Laklanan kâğıtların sürtme dayanıklılığı kâğıda ve lak
miktarına bağlıdır. Tozlama ile sürtme mukavemeti azalır. Sürtme dayanıklılığı tespiti
baskıdan 48saat sonra yapılmalıdır.
Bu mesajdan alıntı yap
Sponsor Links
dropcoder isimli Üye şimdilik offline konumundadır

dropcoder

Eğitimci / İstanbul

Lak Baskısı Bölüm 2 (Geniş Döküman)

Alt 22-11-2009 #2
                             Sponsorlu Bağlantılar
1.20.Tehlikeli MaddelerTalimatnamesi
UYGULAMAFAALİYETİ
ÖLÇME VEDEĞERLENDİRME
ÖĞRENMEFALİYETİ–2
2. UV LAKLAR(ULTRAVİYOLE IŞINLASERTLEŞENLAKLAR
2.1. UvLaklarınMuhtevaları

2.2. UV Lakların Özellikleri
2.2.1. UV Laklarda Parlaklık
2.2.2. UV LakBaskıda MatlıkOluşturma
2.3. UvLaklarında ArananŞartlar
2.4. UvLakın Baskı Tekniğine Uygulanışı
2.4.1. Blanketler(KauçukÖrtüleri
2.4.2. UVKurutma Tertibatı
2.4.3. Yaş Ofset içinBaskıKalıpları
2.4.4. UV LakUygulamasında Dikkat EdilecekHususlar
2.5. UV LakFilmi
2.6. UV Lakın Avantaj veDezavantajları
2.6.1. Yapışma
2.6.2. Çatlama
2.6.3.Kırılma ve Katlama Mukavemeti
2.6.4. Sararma
2.6.5. Grileşme
2.6.6. İstifte Bozulma
2.7. UV Lakın KullanımTekniğiyle İlgili Hususlar
2.7.1. MürekkepÜniteleri
2.7.2. BaskıMerdaneleri
2.7.3. Nemlendirme SuKılıfları
2.7.4. Baskı Blanketleri
2.7.5.BaskıKalıpları
2.8. UV LakTatbiki
2.9. Laklı Yüzeylerde BoşlukBırakma





1.20.Tehlikeli MaddelerTalimatnamesi
Dispersiyon lakları 1.10.1986 tarihli tehlikeli maddeler listesine göre tehlikeli
maddeler grubuna girmez. Kuruyan lak tabakası ne zehirli ne de sağlığa zararlı maddeleri
ihtiva etmez. Dispersiyon lakları gıda maddeleri tüzüğüne uygun olarak gıda maddelerinin
ambalajlanmasına uygundur. Dispersiyon lakları ve dispersiyon lakı ihtiva eden atık sular
açıkpissutesisatına verilmemelidir.
Aşağıda çizilmiş olan kutunun kesim kulakları ve son kullanma tarihlerinin yerleri boş
kalacak şekilde ofset baskı lak kalıbını 35x50 cm ebadındaki bir ofset baskı makinesi için
kalıphazırlayınız. Hazırladığınızbu kalıpla dispersiyon lakbaskısı yapınız.
Hazırladığınızbu kalıbı makinenize bağlayınız.
Üretim tarihi yazılacak boşluk
oyularak yeri boş kalması gereken alan
Laklanmaması gereken yapıştırma kulağı
oyularak yeriboş kalacak
.
35 cm
17

UYGULAMAFAALİYETİ
Laklanmaması gereken yapıştırma
kulağı oyularakyeriboş kalacak
Üretim tarihiyazılacakboşlukoyularak
yeri boş kalması gereken alan
Kâğıt Kesme modülünde kâğıt karton kesimine bakınız.
İşlemBasamakları Öneriler
? Lakı baskıya hazırlarken suile
? Lakı baskıya hazırlayınız. karıştırılması gerekiyorsa karışım
oranına dikkat ediniz.
35x50cm ebadındaki kauçuğu
? Çalışma ortamınızı hazırlayınız.
tezgâha yerleştiriniz.
? İş önlüğünüzü giyiniz.
? İş ile ilgili güvenliktedbirlerini alınız.
? Çalışma sırasında kullanacağınızçelik
cetvel, maket bıçağı gibi araçları
öğretmeninizi bilgilendiriptemin
ediniz.
? Her öğrenciye kauçukverme
imkânınızyoksa kauçuk yerinekâğıt
kullanabilirsiniz.
? Çizimyaparkenkaleminizi fazla
? Verilenşekli,kâğıdın üzerine çiziniz. bastırmayınız, çünkü yaptığınızçizimi
tekrarsilmenizgerekebilir.
? Yapacağınızçizimne kadar düzgün
olursa, kesiminizo kadardüzgün
olacak, hazırlayacağınızkalıbınızınhat
keskinliği de o kadar iyi olacaktır.
? Çiziminizbitincetekrarölçülerinizi
kontrolediniz. Doğruçizip
çizmediğinizi öğretmeninize
onaylatınız.
18

? Eğer yaptığınızçizimdoğruise
? Kauçuğu kesiniz. boşaltılması gereken yapıştırma
kulakları ve kullanımtarihiyazılacak
yerleri belirleyiniz. Eğer işin birörneği
var ise onu örnekalabilir, kesiminizi
ona göre yapabilirsiniz.
? Çelikcetvel ve maket bıçağı
yardımıyla kesimişleminizi
gerçekleştirebilirsiniz.
? Nemlendirme ünitesiniiptal ediniz. ? Dispersiyon baskı işlemi suile
yapılmadığından suünitesi
merdaneleri yerinden çıkarılır veya
kalıbatemas etmeyecekşekilde
ayarlanır.
? Mürekkep ünitesini ayarlayınız. ? Makinenin mürekkepünitesine
koyduğunuzlakın laklanacakkâğıdın
lakyoğunluğuna göre mürekkep
ayarınıyapınız.
? Laktransfer merdanelerininkalıba
temas etmesini sağlayınız.
? Kâğıtakış ayarı yapınız. ? Laklanacakkâğıtlarıistif tablasına
yükleyiniz
? Kompresörü açaraklaklanacakkâğıdı
baskıya veriniz.
? Baskıyı başlatınız. ? Çalışma sonunda bulunduğunuzyerin
temizlikve düzenini sağlayınız.
? Çalışma sırasında kullandığınız
araçlarınbakımını yapınız.
? Çalışma sırasında iş etiğineuyunuz ve
insanhaklarına saygılı olunuz.
19

ÖLÇMEVEDEĞERLENDİRME
ÖLÇMEveDEĞERLENDİRME
Çoktan Seçmeli Test
Aşağıdaki sorulardadoğruolan şıkkıişaretleyiniz
1. Ofsetbaskılakları hangi amaçla kullanılmaz?
A) Baskının daha parlakolması için
B) Yüzeykorumakiçin
C) Baskı yüzeyini süslemekiçin
D) Mürekkebinyapışmasını sağlamakiçin
2. Aşağıdaki maddelerden hangisi ofsetbaskılakları oluşummaddesi değildir?
A) Sertreçineler
B) Benzin
C) Alkit reçineler
D) Nebati kuruyan yağlar
3. Aşağıdakilerden hangisi ofset baskı laklarınındezavantajlarından değildir?
A) Yavaş kuruma
B) Çokhızlı kuruma
C) Tozlama yapılmaması istifte yapışma veya bloklaşma olur.
D) Ambalajlanan maddelerin koku ve tadının değişmesimümkündür.
4. Ofsetbaskılaklarının kuruma şekli hangisi değildir?
A) Fiziksel kuruma
B) Kimyasal kuruma
C) Hemfiziksel hemde kimyasal kuruma
D) Nemli ortamda kurutma
5. Ofsetbaskıdalakmiktarının kontrolü hangi şekildeyapılamaz?
A) Baskıdansonra gözleinceleme
B) Densitometreleryardımıyla ölçümyapılması
C) Cetvelle ölçüm
D) Elleölçümün yapılması
6. Ofsetbaskılaklarında hangi bölgeye laktatbiki yapılmaz?
A) Baskının yapışma kulağına
B) Ambleminüzerine
C) Barkot olan bölgeye
D) Baskının üstegelecekkısmına
20

7. Aşağıdakilerden hangisi dispersiyon lakı değildir?
A) Polimer dispersiyonları
B) Hydrosoller
C) Segatif
D) Mumdispersiyonları
8. Dispersiyonlakın genelözelliğini aşağıdakilerin hangisi yansıtır?
A) İyi sürtünme dayanıklılığı
B) Esneklik
C) Kokusuzolma
D) Hepsi
9. Aşağıdakilerden hangisi dispersiyon lakınavantajlarından değildir?
A) Gıda maddelerine koku ve tadı geçer.
B) Lakçabukfilmoluşturur.
C) Çokiyi sürtme dayanıklılığı vardır.
D) Yırtılma veya bozulma olmaz
10. Dispersiyonlakın makinede kurumaması için aşağıdakilerin hangisi yapılmaz?
A) Lakdevridaimettirilerekpompalanır.
B) Merdane kenarlarına su damlatılır.
C) Atölye sıcaklığı 18° C’ de tutulur.
D) Merdanelere sıyırıcı veya dönersıyırıcı takılır.
11. Aşağıdaki hangi bölgeleredispersiyon lak sürülmez?
A) Baskı üstüne
B) Yapıştırma kulağına
C) Kutunun üstüne
D) Logove amblemüzerinesürülmez.
DEĞERLENDİRME
Cevaplarınızı modül sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap
sayınızı belirleyerekkendinizi değerlendiriniz.
Ölçme sorularındaki yanlış cevaplarınızı tekrar ederek, araştırarak ya da
öğretmeninizden yardımalaraktamamlayınız.
21

DEĞERLEDİRME ÖLÇEĞİ
Öğrenme faaliyetinde kazandığınızbecerileri aşağıdaki kontrol listesine göre
değerlendiriniz.
DeğerlendirmeÖlçütleri Evet Hayır
1. Lakı baskıya hazırladınızmı?
2. 35x50 cmebadındaki kauçuğu tezgâha yerleştirdiniz
mi?
3. Yukarıdaki şekil 1.6’ da verilen şekli, kâğıdınüzerine
çizdinizmi?
4. Kauçuğu kestinizmi?
5. Nemlendirme ünitesini iptal ettinizmi?
6. Mürekkepünitesini ayarladınızmı?
7. Kâğıtakış ayarı yaptınızmı?
8. Baskıyı başlattınızmı?
Faaliyet değerlendirmeniz sonucunda hayırı işaretleyerek yapamadığınız işlemleri
tekrarediniz.
Tümişlemleri başarıylatamamladıysanız, birsonrakifaaliyete geçiniz.
22

ÖĞRENMEFAALİYETİ–2
ÖĞRENMEFALİYETİ–2
AMAÇ
AMAÇ
Bu faaliyetle ile gerekli ortamsağlandığında ofset baskı makinesinde UV lak baskısını
doğru şekilde yapabileceksiniz.
ARAŞTIRMA
ARAŞTIRMA
? Çevrenizde bulunan matbaaları gezerekUV lakbaskısınınnasıl yapıldığını
araştırınız.
2.UV LAKLAR(ULTRAVİYOLEIŞINLA
SERTLEŞENLAKLAR)
Lak tabakaları basılı yüzeyleri korumak ve aynı zamanda parlaklık ve matlık gibi
yüzey değişiklikleri (Efektleri) sağlamak için uygulanır. UV ile sertleşen laklarla her ikisini
eldeetmekmümkündür.
Optimum bir uygulama metodu ile ve uygun sele fon kaplama ile kıyaslanabilir,
parlaklıkve koruyuculuksağlar.
Her ne kadar UV sertleşmeli laklar sele fon kaplamanın yerini tutmasa bile fiyat
bakımından bir alternatif teşkil etmektedir. UV lakların solvent ihtiva eden laklara nazaran
çevreye zararları yoktur. Fakat uygulama esnasında yeteri derecede tedbir alınmadığı
takdirde Ultraviyoleışınlarinsansağlığıaçısından sakıncalıdır.
2.1.Uv LaklarınMuhtevaları
UV sertleşmeli laklar sentetik bazlı yüksek aktiflikte de kimyasal bağlayıcılardan
oluşur. Farklı kimyasal oluşum, molekül büyüdüğünde ve değişik vizkositeli olan akrilatlar,
bağlayıcı madde bazını teşkil eder.
Yüksek vizkositeli muhtevalar propolimer, düşük vizkosiletiler ise monomer olarak
tanımlanır. Propolimer akrilatlarla monomerlerin birbirine oranı lakın vizkositesini belirler.
Ağ kurma hızı ve ağ kurma derecesi sertlik, esneklikve yapışma gibi vasıflar,bubileşenlerin
kimyasal yapılarına bağlıdır.
Fotomatorler, asıl sertleştirme reaksiyonu için önemli muhtevalardır. Sertleşmeden
önce denge akış, yapışmayı etkileyen ve sertleşen lak tabakasına üst yüzey parlarlığı ve
esnekliği veren katkı maddeleridir. Mum ve silikon türevleri kaydırma ve akışa yardımcı
maddelerdir. Esneklik komplementi olarak yumuşatıcılar, parlaklığı azaltmak için
matlaştırıcılar ve renklendirmekiçin pigmentler kullanılmaktadır.
23

Köpük gidericiler ve depolama stabilizatörleri ve diğer katkı maddeleri UV lakları
oluşturantemel maddelerdir.
2.2.UVLaklarınÖzellikleri
Ultraviyole ışınla sertleşen laklar, baskı ve laklama tekniğinin hemen her alanda
kullanılabilir. Fakat bunun için vizkositenin uygun olması gerekir. Viskozite baskı yapılacak
malzemeye ve uygulanacak laka göre değeri değişir. Tabi ki, bu değerler uygulama
metodundaki yapı farklılıklarına bağlı olarakdeğişebilir.
Laklama genelde tamyüzeye yapılır veya bazı alanlarboş bırakılır.
2.2.1.UVLaklardaParlaklık
UV laklarda parlaklık oluşumu sürülen lak tabakasının kalınlığına bağlıdır. En uygun
parlaklık etkinliği 3–4 g/m2 lak miktarı ile elde edilir. Dolayısıyla yaş ofsette elde edilen
düşük parlaklık bu yolla izah edilebilir. Çünkü bu metot kusursuz ve problemsiz baskı
prosedüründe bile ancak2,5 g/m2’ ninbirazüzerinde lakkalınlığıilesağlanır.
Parlaklık neticesi için ayrıca lakın vizkositesi önemlidir. Üst yüzey ne kadar düz
olursa parlaklık etkisi o denli yüksek olur. Düşük vizkositeli laklar daha akışkandır, buna
bağlı olarakparlaklıkları dayüksektir.
Lak akışına teknik imkânlarla müdahale edilebilir. Örneğin lak ısıtılabilir. Ancak
yükselen ısıyla lakın depolama stabilizesi azalmaktadır. Ayrıca lak sürme istasyonu ile
kurutucu arası mesafe uzun tutulduğunda lak akışında daha iyi netice alınır. Kurutma
esnasında ağkurma olduğundanlakakışı olmaz.
İki renkli baskı makinelerinde yapılan laklamada birinci üniteden lak baskısı yapılıp
boş olarak ikinci üniteden geçerken, ikinci baskı ünitesinin banketi lak yüzeyinin
düzgünleşmesini sağlar.
Nemlendirme haznesinden laklama yapıldığında, mürekkep sürücü merdanelerinin
çalışılması lak akışına yardımcı olur. Laklama ünitelerinde ters dönen sürücü merdanelerde
aynı şekilde faydalı olur.
2.2.2.UVLak BaskıdaMatlık Oluşturma
UV sertleşmeli laklarda en iyi efekt matlığı düşük lak tabakası kalınlığında sağlanır.
Laktatbikatıiçinyaş ve kuru ofset iletipobaskı da tercih edilir.
Mat laklar kayıcı maddeli ve kayıcı maddesiz üretilmektedir. Kayıcı maddesiz olan
laklarla yaldızve gofreli baskı yapılabilir.
24

2.3.Uv LaklarındaAranan Şartlar
? Baskıya uygun vizkositesiolmalıdır.
? Donmaya karşı dayanıklıolmalıdır.
? Üst yüzey koruyuculuğu sağlamalıdır.
? Sürtmeye karşı mukavemet göstermelidir.
? Yüzeyde parlaklıkveya matlıkoluşturmalıdır.
? Renkkaybına yol açmaması.
? Sararma yapmamalıdır.
2.4.Uv LakınBaskı TekniğineUygulanışı
UV lakın baskı tekniğine uygulanışı mürekkep haznesinden yapılmaktadır. İlk önce
makine merdaneleri yıkanır ve UV lak tene temas etmeyecek bir şekilde hazneye doldurulur.
Bunun yanındaaşağıdaki teknikşartlar sağlanmalıdır.
2.4.1.Blanketler(Kauçuk Örtüleri)
Bütilnitril kauçuktan yapılmış blanketler, konvansiyonel ve UV çalışma için
uygundur. EPDM’li örtülerde kullanılabilir. Fakat bunlar mineral yağlar tarafından
bozulabilir.
2.4.2.UVKurutmaTertibatı
UV kurutma tertibatının randımanının yeterli olması; doğru lamba mesafesinin
ayarlanmasına, aynı zamanda UV lambaların ömrü dolduysa bir an önce yenileri ile
değiştirilmesinebağlıdır.
2.4.3.Yaş Ofsetiçin Baskı Kalıpları
Su tutan bölümleri mümkün olduğu kadar düz yüzeyli olan kalıplar tercih edilmelidir.
Kalıpların makinede zamklanması tavsiye edilir. Aksi takdirde kalıplarda oksidasyon
meydana gelebilir.
2.4.4. UVLak Uygulamasında DikkatEdilecek Hususlar
? UV mürekkep ve laklar cildi tahriş ederler, yıkama maddelericildin yağını alır.
? Ciltteması önlenmeli dir.(Lastikeldiven kullanılmalı)
? Kirlenmiş elbiseler derhal değiştirilmelidir..
? Cilt teması olduğunda derhal sabun ve bol su ile yıkama yapılmalı, kesinlikle
yıkama maddeleri kullanılmamalıdır.
25

2.5.Uv LakFilmi
UV lak filmi baskı esnasından daha önce belirlenmelidir ki, laklanacak materyalin
kullanımalanınagöre lakfilmi oluşturulsun.
Sertleşmiş lak filmi esneklik açısından diğer lak filmlerine oranla daha düşüktür.
Parlaklık ve matlık açısından diğer laklara oranla daha iyi bir film teşkil etmektedir. Bu film
yüksekmekaniksağlamlığa ve kimyasal sağlamlığa sahiptir.
Kuvvetli kurumuş (Ağ oluşturmuş) lak tabakası kırılgandır ve düşük termoplastik
özellikgösterir.
Donma dayanırlığı, yapışma, tutkallanabilme, üst yüzey düzgünlüğü, değişik kimyasal
dolgu maddelerine karşı dayanaklığı ve sıcak yaldız kabul edebilirliği öncelikle lak
içerisinde bulunan kimyasal maddelere bağlıdır. Arzu edilen lak filmini oluşturmak için
üretici firmalar, lak içinde bulunması gereken kimyasal maddeleri optimum düzeyde ayarlar.
Eğer lak tabakasının oluşturacağı film hakkında kesin bir bilgi sahibi olmamız gerekiyorsa
kullanılacaklaktest edilmelidir.
2.6.UVLakınAvantaj veDezavantajları
2.6.1.Yapışma
UV lakların yapışma özelliği sadece lak içinde bulunan maddelere bağlı bir olay de-
ğildir. Laklanacak malzemenin yüzeyinde yumuşatıcı folyo ve metallerde ayırıcı ve kaydırıcı
maddeler olmalıdır, önce basılan ve kuruyan mürekkeplerle artık çözücüler ve ayırma
maddeleribulunması yapışmayı sağlayanönemli bir faktördür.
Metal pigmentasyonları ve metal tozları hamurlaşma maddeleri ve üst yüzey
stabilizeleri bilhassa emici olmayan baskı malzemelerinde yapışma tam olmaz. Lak
tabakasınınyapışmasının iyi olupolmadığınıbir seloteyp testi ile ölçebiliriz.
Seloteyp testi: Laklanmış bir yüzeye seloteyp bandı yapıştırılıp çekildiğinde lak
tabakası seloteyp bandına yapışıp gelmiyorsa, lak tabakasının yapışma derecesinin iyi
olduğunu gösterir.
Laktabakasının basılı materyale iyi derecede yapışmaması bir dezavantajdır.
2.6.2.Çatlama
Akrilat bazlı UV laklar da, ağ kurma esnasında bir hacim azalması oluşur. Sonra da
uygulanan termik veya mekanik zorlamalar lak tabakasının yırtılmasına sebep olabilir. Bu
durum çatlama diye tanımlanır. Çatlama materyal ile lak tabakası arasında uygunsuz
yapışma ilişkilerinde ortayaçıkar.
26

2.6.3.Kırılmave Katlama Mukavemeti
UV laklarının kırılma katlamaya karşı mukavemetini sağlamak için, lak tabakasının
zeminine çok iyi yapışması gerekmektedir. Zeminle kötü bir bağlantı katlama esnasında lak
tabakasınınkırılmasını ve çatlamasını kolaylaştırır.
Elastik yüzeye sahip olmayan baskı altı malzemeleri, yüksek lak tabaka kalınlıkları ve
lakın aşırı derecede sertleşmesi, oluklaşma (kıvrılma) mukavemetini azaltır. Baskı
malzemesinin emici olması, düşük lak vizkositeleri sıvı lakın malzemeye nüfus etmesini
kolaylaştırır.
2.6.4.Sararma
UV ile sertleşen laklar pek sararmaz. Ancak beyaz baskı malzemelerinde bulunan
optik aydınlatıcıların tahakkuk edilmesinden dolayı beli yazlık derecesinde bir azalma
olabilir.
2.6.5.Grileşme
Grileşme olayı ekseri sıvalı kartonda görülür. Sıvama maddesine nüfuz eden UV
laklar, örtücü tabakayı transparan yaptığından alttaki koyu renkli taşıyıcı tabaka
görünmektedir.
2.6.6.İstifteBozulma
UV sertleşmeli laklar tüm diğer sentetik maddeler gibi termoplastiktir. Baskı ve ısı
etkisiyle emici olmayan malzemeler üzerinde (Plastik Folyo ve Teneke) sertleşen mürekkep
ve lak tabakası yumuşayabilir. Bunun sonucunda üstteki tabakanın arka yüzü ile yapışma
durumuortaya çıkabilir. Budurumu ortadankaldırmakiçin ise soğukistifleme yapılmalıdır.
2.7.UVLakınKullanımTekniğiyleİlgiliHususlar
UV lak kullanılmadan önce, UV lak tatbiki yapılacak olan makinenin donanımı
gözden geçirilmelidir. Uygun mürekkep ve nemlendirme üniteleri için gerekli kaplamalar
yapılmalıdır. Blankette ve merdanelerde değişiklikler yapılmalıdır. Bu değişiklikler
yapıldıktansonraUVlakbaskıyageçilmelidir.
2.7.1.Mürekkep Üniteleri
Ofset makinelerinin mürekkep ünitesi, konvansiyonel mürekkeplerin görünmeyen eski
artıklarından iyice temizlenmelidir. UV yapıda olmayan mürekkebin eski kalıntıları,
haznenin içine yeni konan UV lak veya mürekkebi nakil esnasında bozabilir. Bu nedenden
dolayı mürekkep üniteleri en az iki ya da üç kez UV temizlik solventi ile yıkanarak
temizlenmelidir.
27

2.7.2.Baskı Merdaneleri
Ofset UV baskısında yapışma normal baskı mürekkeplerinden daha yüksek olduğu
için UV’ de kullanılan merdaneler genellikle EPT ve EPDM tipi kauçuk ile imal
edilmişlerdir ve bir hayli serttir. ( 35–70 Şor arası ). Bu tip EPDM merdanelerini mineral
yağlar ve alkoller bozar.
2.7.3.NemlendirmeSu Kılıfları
Normal ofset baskıda pamuk veya keten nemlendirme merdaneleri kullanılırken UV
kurutmalı baskılar için ise yalnız sık dokulu ve yumuşak pamuk tipi merdane kılıfları
kullanılır.
2.7.4.Baskı Blanketleri
Ofset baskılarda bilindiği gibi pek çok tipte blanket kullanılmaktadır. UV kurutmalı
baskılarda ise en uygun blanket kauçukları EPT veya EPDM (Ethylen - Proylen –
Terpolymer / Elastomer) yapıda blanketlerdir.
Normal yıkayıcı gaz, benzin gibi mineral yağlar kullanılmaz. Eğer bu tip temizlik
malzemesi kullanılırsa, blanket formu erir, bozulur veya kullanılmazhale gelir.
2.7.5.Baskı Kalıpları
UV baskıda fotopolimer plakalar kullanıldığı gibi normal hassas alüminyum baskı
kalıbı ile de baskı yapılabilir. Bilindiği gibi baskı kalıplarının emülsiyon yüzeyi solvente
dayanıklı değildir.
Oysa UV mürekkeplerinin yapısında bulunan reaktif akrilat reçineler kalıp emülsiyon
tabakasını bozar ve basılamaz hale gelir. Bu nedenle UV mürekkep baskı sisteminde kalıplar
baskıdan önce ısıtılarak sertleştirilir. Bu sertleşme içinkalıpları 180 °C’ de ortalama 30
dakika bekletilir ve tekrar sertbir banyo ile yüzey korozyonu temizlenir.
2.8.UVLakTatbiki
UV lakların içinde UV ışığı altında sertleşen ve kuruyan çözünmüş akril reçineleri
bulunmaktadır. UV laklama ofset baskıda dispersiyon laklama kadar sık tatbik edilmez. UV
laklama,ekserifolyo baskı, teneke baskı,parfümerisanayi gibi özelişlerde kullanılır.
UV laklar, mürekkep ünitesinde veya ayrı laklama ünitelerinde uygulanır. UV lakların
dezavantajı olarak nispeten yüksek masraflı UV kurutma tertibatları görülebilir. Fakat
dispersiyon laklarda sağlanan parlaklıktan çok daha yüksek parlaklık sağlanır. Bu tabi ki
laklanacakmalzemeninparlaklığına ve laksürme metoduna dabağlıdır.
28

Dahili laklamada çok önemli bir husus da lakla mürekkep arası uyum sağlanmasıdır,
yoksa mürekkeplakı itebilir.
Dispersiyon ve UV laklarla dahili laklama için makine imalatçıları tarafından değişik
çözümler sunulmaktadır.
Baskı makinelerin AĞ master CD modelleri, UV ve dispersiyon lak tatbiki için bir
dahili lak sürme makinesi ile donatılabilir. Bu lak sürme makinesi Speedmester da son
ünitedir ve laklama şartlarına göre imal edilen çıkış tertibatı ile beraber çalışmaktadır.
Mevcut makineler butertibatla sonradandonatılamaz.
Alkol nemlendirme tertibatları için, dispersiyon lak tatbik edilecekse, özel bir ilave
ünite verilmektedir. Bu sistemde nemlendirme ünitesi ile mürekkep ünitesi arası bağlantı
sağlayan ara merdane çıkartılmaktadır. Ayrıca bir lak haznesi monte edilir ve entegre
temizleme tertibatlı devridaimsistemine bağlantı yapılır.
Baskı makinelerinde dâhili laklama için alkol nemlendirme ünitesine ilave yaparak
laklama imkânını sunmaktadır. Laklama için ilave bir rakle tertibatı gereklidir. Bu rakle lak
miktarını ayarlamakta ve çalışılan ebada göre ayarlanmaktadır. Laklama, komple yüzeye
veya (fotopolimer kalıplarla) kısmi yapılabilir.
Lak sürme makinesi, çok renkli makinelerde, son alt baskı ünitesi yerine takılır. Lak
sürme makinesi, bir lak hazne merdanesi, lak tozlama merdanesi ve lak sürme
merdanesindenibarettir. Lak, kalıp kazanı üzerinesürülmektedir.
Bazı baskı makinelerinde laklama ünitesi ise son baskı ünitesi ile çıkış ünitesi arası
monte edilen özel bir aparattır. Son baskı ünitesinden alınan tabakalar, laklama ünitesine
taşınmaktadır ve laklama yapıldıktansonra çıkışa getirilmektedir.
2.9.Laklı YüzeylerdeBoşlukBırakma
Bugüne kadar hemen her firma, yapıştırma yerlerini kauçuk üzerinde oyarak lak
baskısını gerçekleştirmekteydi. Bunun için eski kauçuk kullanılırdı. Bu işe başlarken önce
baskı alanından kauçuğa iz baskısı yapılır, kontürlerden yararlanılarak laklanması istenen
bölümler bıçakla oyulur ve daha sonra kauçuk tekrar kazana bağlanırdı. Kauçuğun boyutları
sabit tutulamadığı içinhassas ayarlı birlakbaskısı pekmümkün olmazdı.
Kaliteyi tutturmak büyük ölçüde oyma işlemini yapan kişinin el melekesine
kalmaktadır. Yuvarlak oval şekiller veya bir yazıyı oymak zaten mümkün olamamaktadır.
Lak alanının inceliğine göre oyma işlemi bir iki saat sürebildiği için bu süre zarfında makine
boş durmakta ve büyük bir iş kaybı ortaya çıkmaktadır. Bir başka problem kauçuğun boya
toplaması ve muntazam aralıklarla temizlik gerektirmesi laklı bölge kenarlarının istenen
keskinlikte olmamasıdır.
Esnek fotopolimer flekso plakalarının ofset lak ünitelerinde kullanımıyla yukarıda
değindiğimizproblemlerazalmıştır.
29

Polyester taşıyıcı yardımıyla boyutlar hep aynı kalmaktadır. Aynı zamanda negatif
filmden yararlanarak fotokimyevi metotla kopya yapıldığı için standart bir üretim tekniğine
kavuşulmuş olunmakta ve kişininyeteneğinebağlı kalınmamaktadır.
Şekil 2.1: UV lakbaskı örnekleri sırasıyla kabartma, kısmi ve efekt lak
30
Bu mesajdan alıntı yap
dropcoder isimli Üye şimdilik offline konumundadır

dropcoder

Eğitimci / İstanbul

Lak Baskısı Bölüm 3 (Geniş Döküman)

Alt 22-11-2009 #3
2.10. Ultraviyole Işınlar
2.10.1. Ultraviyole Işınlarının İnsan Vücuduna FizyolojikEtkileri
2.10.2. Ultraviyole IşınlarınVücuda Girmesiyle Meydana Gelen Rahatsızlıklar
2.10.3. Uv IşıkKaynakları
2.10.4. Uv IşınlardanKorunmanın Yolları
2.10.5. UvKullanımında Dikkat EdilecekHususlar
2.11. Sonuç ve İrdeleme
UYGULAMAFAALİYETİ
ÖLÇMEve DEĞERLENDİRME
MODÜLDEĞERLENDİRME
CEVAPANAHTARLARI
KAYNAKLAR



2.10.UltraviyoleIşınlar
Tıpta kullanılan ultraviyole ışınları elektromagnetik spektrumun dar bir bölgesini
kaplar. Bu Ultraviyole ışınlarının dalga boyları 1800 ila 3900 Angstrom arasında değişir.
Çok daha kısa dalga ışınları da vardır. Fakat bunlar birkaç santimetre kalınlığındaki hava
tabakaları tarafındanabsorbe olduklarından pratikdeğerleri yoktur.
Ultraviyole ışınlarının kaynağı en az 3000 C dereceye kadar ısıtılmış katı cisimler ve
iyonize gazlardır. Gazlar katı cisimlere göre daha fazla ısıtılabildiğinden daha bol ultraviyole
ışını verir.Ultraviyole ışınlar, beyazışığa uzaklığı açısındaniki gruba ayrılır.
? Yakın ultraviyoleışınlar (Dalga boyu3900 ila 2900 Angstromdur.)
? Uzakultraviyole ışınlar(Dalga boyu 2900 ila 1800 Angstromdur.)
2.10.1.UltraviyoleIşınlarının İnsan VücudunaFizyolojik Etkileri
Bütün ışıyan enerji şekillerinde olduğu gibi ultraviyole ışınlar da absorbe edildikleri
bölgelerde etkilerini gösterir. UV lak baskıda ise makinede çalışan bir ustanın basılı
materyallerialmasıyla oinsanınilketapta ellerine etkieder.
UV ışınlarının kısa dalgalı olanları dahi insan sağlığına etkisi vardır. Giyilen en ince
elbise dahi ultraviyole ışınlarının belli bir ölçüde absorbe eder. Çıplak bir cilde ise
ultraviyole ışınlar en fazla 2 mm derinliğe kadar sokulabilir. Ancak ciltte sinir uçlarının
uyarılmasıyla ayrıca ortaya çıkan D vitamini gibi bazı maddeleri lenf ve kan dolaşımıyla
vücudun uzakbölgelerinetaşınır ve diğer dokuları da ilgilendiren yaygınetkiler görülebilir.
UV ışınlar bölünmekte olan hücrelerin faaliyetlerini durdurur. Eğer UV ışınların etkisi
uzun süre devam ederse hücre içindeki proteinler yapı değiştirirse hücreler ölür. UV etkisi
sinir dokularınınuyarılabilme özelliklerini ve etkilerini önemli derecedekaybettirir.
2.10.2.UltraviyoleIşınların Vücuda GirmesiyleMeydanaGelen Rahatsızlıklar
? Cildin kızarması (Erythema)
? Esmerleşme (Pigmantasyon)
? Dvitamininmeydana gelişi
? Uzakvücut bölgelerininetkilenmesi
Cildinkızarması:Cildin kızarması ultraviyole ile ışınlanmadan en az bir saat sonra kendini
belli eder.Yirmi dört saat içerisinde en yüksekdeğere ulaşır.
Bugün cildin ultraviyole ışınlarıyla kızarması daha çok yakındaki kılcal damarların
felci, genişleyip içlerinin bol kan ile dolmasıyla ilgili görülmektedir. Cildin belirli olarak
kızarmasına sebep olan ultraviyole ışınlarının dalga boyları 2970 ve 2340 Angstroma
yakındır.Ciltte meydana gelenkızarıklıkları şukademelerde inceleyebiliriz.
? Birinci Derecede Kızarıklık : Çok hafif olup bir kaç saat içerisinde belirir.
Herhangi birizbırakmadan birkaç gün içinde kaybolurlar
31

? İkinci derece kızarıklık : Beş saat sonra belirli bir şekil alır, pek az ağrı yapar,
iki ile dört günde kaybolur.
? Üçüncü derece kızarıklık : Yoğun bir cilt kızarıklığıyla beraber hafif bir ödem
yapar, iki saat içerisinde ortaya çıkar. Cildin soyulmasına sebep olur, bir hafta
sonraesmerleşme yaparakkaybolur. İleri güneş yanığına benzer.
? Dördüncü derece yanık : Kısa bir süre sonra ortaya çıkar. Şiddetli kızarma
olur. Budurumgünler sonra ortadankalkar.
Esmerleşme(Pigmentasyon):Esmerleşme iki şekildemeydana gelir.
? Ciltteki menoplast hücrelerin pigment yapısını artırmasıyla
? Cildin normal olarak bazal tabakasında bulunan pigmentin daha yüzeysel katlara
doğru ilerlemesiyle
Dalga boyu 2540 ve 2970 Angstrom olan ışınların bol pigmentasyon yapma özeliği
vardır. Uzun dalga boylu Ultraviyole ışınlarıyla meydana gelen pigmentasyon oldukça erken
belirir.
D vitaminin meydana gelişi : UV ışınları insan vücudunda D vitamini oluşturarak insan
sağlığına yararlar da sunmaktadır. UV ışınlarının etkisiyle meydana gelen D vitamini kan
dolaşımıyla karaciğere götürülüp depo edilir. Gerektiği zaman buradan alınıp kullanılır.
Bilindiği gibi D vitaminin insan sağlığına yaptığı etkiler çok önemlidir, fakat D vitamini
oluşturmakiçin UV ışın yayan makinelerden daha doğal olan güneş ışığından yararlanmanız
gerekmektedir. Çükü ultraviyole ışını yayan kurutucu UV lak makineleri, korumasız bir
insaniçin zararlıdır.
Uzakvücutbölgelerineetkileri:UV etkisiyle cilt ve göz dışındaki organlarda da meydana
gelen değişiklikler, şüphesiz endirekt bir yolla ortaya çıkmaktadır. UV etkisiyle tende
meydana gelen bazı maddeler, kan yoluyla uzaklara taşınır veya sinir sisteminde bazı
refleks bozukluklarıoluşturur.
2.10.3.UvIşık Kaynakları
En büyük ultraviyole kaynağı güneştir. Doğal olmayan ultraviyole kaynağı ise
şunlardır.
? Karbon çubuklulambalar
? Cıva buharlılambalar
? Mazda gün ışıklı lambala
? Diğer ultraviyole lambalar. Bunlar "Xesenon" gaz kapsayan, fuloresan
lambalardır.
32

2.10.4.UvIşınlardan Korunmanın Yolları
Ultraviyole ışınları katı ve gaz maddelerinin 3000 C’ye kadar ısınmasıyla meydana
gelmektedir. Lak baskıda ise ultraviyole ışınla kurutma yapıldığından burda meydana gelen
kokular insan sağlığı için sakıncalıdır. Bu nedenle lak baskı yapılan atölye veya bölüm diğer
baskı bölümlerinden ayrı ve aynı zamanda mükemmel bir havalandırma sistemi olmalıdır.
Kullanılan UV lak kurutucuları kesinlikle ışık sızdırmamaldırı. Eğer ışık sızması varsa
hemenbaskı durdurulmalıve ışıksızmasıönlenmelidir.
UV lak atölyesinde bütün bu önlemlere rağmen Ultraviyole ışınlarının önlenmesi
imkânsızdır. Çok azda olsa UV ışını vardır. Bunun için ise öncelikle orada çalışan işçi,
eldiven ve koruyucu elbise giymelidir. .Burda çalışan işçiler sık değiştirilmeli veya istirahat
etmelidir.
Ultraviyole ışın teknolojisinin insanlara sağladığı teknik imkanların yanında zararları
da vardır. Oysa doğadaki bütün maddeler insanlık yararına sunulmalıdır. Bir taraftan bazı
insanların rahatlığı için diğer taraftan emek sarf eden insanların sağlığı göz ardı
edilmemelidir. Bundan dolayı çok ihtiyaç olmadıkça UV lak baskısı kullanılmayıp bunun
yerine dispersiyon, yağ bazlı laklar veya vernik kullanılmalıdır. Hatta yıpranmayacak bir
ürüniçinhiç lakveya vernikkullanılmamalıdır.
2.10.5.UvKullanımındaDikkatEdilecek Hususlar
? UV mürekkep ve laklar cildi tahriş eder, yıkama maddeleri cildin yağını alır..
? Ciltteması önlenmelidir.(Lastikveya deri eldiven kullanılmalıdır.)
? Kirlenmiş elbiseler derhal değiştirilmelidir.
? Cilt teması olduğunda derhal sabun ve su ile yıkama yapılmalı, kesinlikle
yıkama maddeleri kullanılmamalıdır.
2.11.Sonuç veİrdeleme
UV kurumanın konvansiyonel kurumaya göre üstünlüklerini şuşekilde sıralayabiliriz.
? Baskıdan hemen sonra tam kurumuş, sürtünme haslığı yüksek ve istiflemede
sorunçıkarmayan baskı imkânı sağlar.
? Tam kuruma kısa sürede gerçekleştiğinden baskı sonrası işlemlere hemen
başlama imkânı doğar.
? UV kurumalı laklar konvansiyonel laklar gibi kuruma esnasında çalışma
ortamına karışan çözücüler ihtiva etmediğinden hava kirliliği önemli ölçüde
önlenmiş olur. Her ne kadar UV lambası ozon gazının oluşumuna neden
oluyorsa da bu gazın atmosferde tekrar oksijene dönüşmesinden dolayı ozon
gazı önemli birtehlike teşkil etmez.
UV mürekkepleri baskıdan hemen sonra kurudukları için ideal olmayan baskı altı
malzemelerinin getireceği sorunlar önlenmiştir ve mürekkep tüketiminde belirli bir gerileme
sağlanacaktır.
33

UYGULAMAFAALİYETİ
UYGULAMAFAALİYETİ
Aşağıda çizilmiş olan kutunun kesim kulakları ve son kullanım tarihlerinin yerleri boş
kalacakşekilde hazırladığınızofset baskı kalıbıyla UVlakbaskısıyapınız.
Bir önceki öğrenmefaaliyetini gözdengeçiriniz.
34

İşlemBasamakları Öneriler
? Kalıbı makineye takınız.
? Çalışma ortamınızı hazırlayınız.
? İş önlüğünüzü giyiniz.
? İş ile ilgili güvenliktedbirlerini
alınız.
? Kauçuğu çıkarınız.
? Makine üzerindeki kauçuğu
çıkarırken makineyi manuel
kontakdurumuna
getirdiğinizdenemin olunuz.
? Kauçuğun etekmakas yönünü hazırlayınız.
? Kauçuğu makineye takarken
? Lakbaskısıiçin hazırladığınızkauçuğu
düzgün bir şekilde çarpıtmadan
makineye takınız.
taktığınızdanemin olunuz.
? Çıkardığınızmerdanelere lakın
? Su merdaneleriniçıkartınız.
temas etmemesine özen
gösteriniz.
35

? UV lakı hazneye koyarken
cildinize temas etmemesine
özen gösteriniz.
? Mürekkep merdanelerinelak veriniz.
? UV lakbaskısı yaparken
mutlaka kalınolan cinstenlastik
eldiven kullanınız
? Mürekkep hazne ayarını
yaparken laklanacak
malzemenindurumuna göre lak
ayarınıyapınız.
? Mürekkep merdanelerini kauçuğa temas ettiriniz.
? Makine üzerindebulunan
mürekkep merdanelerinin kalıba
temas ettirme kolunu hareket
ettiriniz.
? Makineyi baskıya sokarak
? Kalıptaki lakı kauçuğa aktarınız.
kalıptaki lakkauçuğa aktarınız.
? Üfleyici ve emici vantuzları
? Kâğıtakışını başlatınız.
çalıştırınız.
? Ayar baskısını yapınız.
? Ayar baskısıiçin makineye bir
kâğıt vererekbaskı ayarlarını
yapınız.
36

? Baskıda ayarsızlıkvar ise kalıp
üzerinden etekmakas ve poza
? Baskı ayarlarını yapınız.
ayarı yaparakbaskıdaki
ayarsızlığı gideriniz.
? UV tertibatınınışık
sızdırmadığından emin olunuz.
? Sürekli baskı yapınız.
? UV tertibatıyla makinenin
çalışma uyumunu kontrol
ediniz.
? Çalışma sonunda bulunduğunuz
yerin temizlikve düzenini
sağlayınız.
? Çalışma sırasında kullandığınız
araçlarınbakımını yapınız.
? Bilmediğinizmakine ve
gereçlere müdahale etmeyiniz..
37

ÖLÇMEveDEĞERLENDİRME
ÖLÇMEVEDEĞERLENDİRME
Çoktan Seçmeli Test
Aşağıdaki sorulardadoğru olan şıkkı işaretleyiniz.
1. Aşağıdakilerden hangisi UV lakın özelliklerinden değildir?
A) Yüzeyde sararma yapması
B) Yüzeyde parlaklıksağlaması
C) Yüzeyde matlıksağlaması
D) Sürtünmeye karşı dayanıklıolması
2. UV laklardaideallakparlaklığı ve koruyuculuğunu elde etmekiçinm2’ ye kaç grlak
tatbikedilmeldiri?
A) 1–2 g/ m2
B) 3–4 g/ m2
C) 5–6 g/ m2
D) 6–7 g/ m2
3. Aşağıdakilerdenhangisi UV laklarda arananen önemli özelliktir?
A) Renkkaybına yol açmaması
B) Sararma yapmaması
C) Sürtünmeye karşı dayanıklıolması ve yüzeykoruması sağlaması
D) Matlıkoluşturması
4. UV laklar hangi sistemle kurur?
A) SadeceInfraredışın
B) Sadeceultraviyole ışın
C) Oksijen yoluyla
D) Her üçfaktörsayesinde kurur.
5. UV ışınların vücuda girmesiyle aşağıdaki etkilerinhangisi görünmez?
A) Cildin kızarması
B) Esmerleşme ( Pigmentasyon )
C) Dvitamininmeydana gelişi
D) Bvitaminin oluşması.
.
38

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ
Değerlendirme Ölçütleri Evet Hayır
1. Kalıbı makineye taktınızmı?
2. Kauçuğu çıkarttınızmı?
3. Kauçuğun etekmakas yönünü hazırladınızmı?
4. Lakbaskısıiçin hazırladığınızkauçuğu makineye
taktınızmı?
5. Su merdaneleriniçıkarttınızmı?
6. Mürekkep merdanelerinelak verdinizmi?
7. Mürekkep merdanelerini kauçuğa temas ettirdinizmi?
8. Kalıptaki lakı kauçuğa aktardınızmı?
9. Kağıtakışını başlattınızmı?
10. Ayar baskısını yaptınızmı?
11. Baskı ayarlarını yaptınızmı?
12. Sürekli baskı yaptınızmı?
Faaliyet değerlendirmeniz sonucunda hayırı işaretleyerek yapamadığınız işlemleri
tekrarediniz.
Tümişlemleri başarıylatamamladıysanız, birsonrakifaaliyetegeçiniz.
39

MODÜLDEĞERLENDİRME
MODÜLDEĞERLENDİRME
Modülde kazandığınızbecerileri aşağıdaki tablo doğrultusunda ölçünüz.
Değerlendirme Ölçütleri Evet Hayır
1. Lakı baskıya hazırladınızmı?
2. 35x50 cmebadındaki kauçuğu tezgaha
yerleştirdinizmi?
3. Verilenşekli,kâğıdın üzerine çizdinizmi?
4. Kauçuğu kestinizmi?
5. Nemlendirme ünitesiniiptal ettinizmi?
6. Mürekkep ünitesini ayarladınızmı?
7. Kağıtakış ayarı yaptınızmı?
8. Baskıyı başlattınızmı?
9. Kalıbı makineye taktınızmı?
10. Kauçuğu çıkarttınızmı?
11. Kauçuğun etekmakas yönünü hazırladınızmı?
12. Lakbaskısıiçin hazırladığınızkauçuğu makineye
taktınızmı?
13. Su merdaneleriniçıkarttınızmı?
14. Mürekkep merdanelerinelak verdinizmi?
15. Mürekkep merdanelerini kauçuğa temas ettirdiniz
mi?
16. Kalıptaki lakı kauçuğa aktardınızmı?
17. Kâğıtakışını başlattınızmı?
40

18. Ayar baskısını yaptınızmı?
19. Baskı ayarlarını yaptınızmı?
20. Sürekli baskı yaptınızmı?
DEĞERLENDİRME
Modül değerlendirmeniz sonucunda hayırı işaretlediğiniz işlemleri tekrar ediniz. Tüm
işlemleri başarıyla tamamladıysanız modülü başardınız. Tebrikler. Başka bir modüle
geçebilirsiniz.
41

CEVAPANAHTARLARI
NAHTARLARI
ÖĞRENME FAALİYETİ-1CEVAPANAHTARI
ÇOKTANSEÇMELİ TEST
1 D
2 B
3 B
4 D
5 C
6 A
7 C
8 D
9 A
10 C
11 B
ÖĞRENME FAALİYETİ-1CEVAPANAHTARI
ÇOKTANSEÇMELİ TEST
1 A
2 B
3 C
4 D
5 D
42

KAYNAKÇA
LAR
? YEŞİLTAŞ Bayram, Dispersiyon ve UV Lakın Ofset Baskıya Uygulanışı
Lisans Tezi,Marmara Üniversitesi İstanbul 1994.
? YEŞİLTAŞBayram, Yayınlanmamış ders notları2007.
? LAUBMANN G. Drucklackierung in offsetdurck, february 1985
syf.2,3,4,5,6,7.
? Dr. ESAT S., CBSUV LakBaskıYayınları1985 syf. 1,4.5,6.
? Dr. MElNCKEK.D. , UVLak'ınBaskı Tekniğine Uygulanışı,Julyl985.
Bu mesajdan alıntı yap
Cevapla

Benzer Konular
Konu Konu Bilgileri Forum Cevaplar Son Mesaj
Corelde bölüm bölüm dolgu nasıl yapılır dddnnnsss Corel Draw 4 03-06-2011 16:24:54
Kia Motors: Hızlı ve Geniş VolkanTEKiN Dünyadan Afiş Örnekleri 1 21-10-2009 16:25:44
Baskıya Hazır Döküman ? samedya Corel Draw 6 29-12-2008 14:30:59
döküman infoda rgb görünen tsira_ Corel Draw 2 15-12-2007 11:55:14

Kapat
Şifremi Unuttum?