5 Animasyon Hazırlama

Bu kısmı sabırsızlıkla bekliyordunuz değil mi? Animasyonlar oluşturmak her Macromedia Flash kullanıcısının yapmak istediği şeydir. Animasyonlar uygulamalarınıza canlılık katar, ziyaretçilerin yaşayacağı Web deneyimini zenginleştirir. Flash aslen bir animasyon programıdır. Flash ile oluşturulan animasyonların en sık kullanıldığı mekân Web olsa da bu animasyonları CD-ROM’larda, bilgisayar destekli eğitim setlerinde, mobil cihazlarda ve hatta dijital yayınlarda da kullanabilirsiniz. Flash’ı bu denli kullanışlı ve yaygın yapan şey animasyonlarının küçük boyutları sayesinde her platforma kolaylıkla taşınabilir olmasıdır.


Flash 8’de animasyonlar hazırlamak çok zor değildir. Ancak yine de elinizin altındaki araçlara alışmanız ve iyi organizasyon becerilerine sahip olmanız gerekir. Flash işin önemli bir kısmını sizin adınıza üstlenecektir. Ayrıca programda süreci hızlandırmanıza yardımcı olacak hazır efektler de vardır. Bu dersimizde özellikle motion tween ve shape tween tekniklerini kullanarak çeşitli animasyonlar oluşturacağız. Ayrıca animasyonu hangi amaçlar için kullanmanız gerektiğini de dersimiz süresince daha iyi anlayacaksınız.


Bu derste şunları öğreneceksiniz:

• Farklı animasyon türleri hakkında bilgi sahibi olacaksınız.
• Bir motion tween oluşturacaksınız.
• Ease değerini ayarlayarak motion tween’leri yavaşlatacak ya da hızlandıracaksınız.
• Parlaklık ve alfa değerlerini zamana bağlı olarak değiştireceksiniz.
• Bir shape tween ekleyeceksiniz.
• Basit bir kare kare animasyon oluşturacaksınız.
• Bir hareket kılavuzu kullanarak bir sembolü vektörel bir yol boyunca hareket
ettireceksiniz.

Grafik ya da resim karelerinin art arda hızlı bir şekilde gösterilmesi sonucunda hareketli bir görüntü, yani animasyon oluşur. Flash’ta animasyonu oluşturan öğeler Timeline üzerinde yer alan ve çeşitli içerikler barındıran karelerdir. Bu içerik çizimler, fotoğraflar ve hatta ActionScript ile hazırlanmış grafiklerden oluşabilir.

Macromedia Flash 8’de animasyonlar hazırlamanın farklı yöntemleri vardır. Ayrıca hazırlayabileceğiniz animasyon türleri de çeşitlilik gösterir. Motion tween’ler, shape tween’ler veya kare kare animasyonlar oluşturabilirsiniz. tween ifadesi, İngilizce’de arada, arasında anlamına gelen “between” ifadesinin kısaltılmış halidir. Animasyon tekniklerinin gelişmeye başladığı ilk yıllarda animatörler sadece görüntüde değişikliğin olduğu esas kareleri çizer, bunların arasında yer alacak olan kareleri tamamlama işini de yardımcı animatörler üstlenirdi. Flash’taki tween mantığı da bundan farklı değildir. Siz animasyonun değiştiği alanları tanımlarsınız, Flash da bu alanların arasını doldurur.

Anahtar karelerdeki başlangıç ve bitiş noktalarını (değişikliğin başlayacağı ve sona ereceği noktaları) tanımlamanızın ardından anahtar karelerin arasına bir motion tween uyguladığınızda Flash, Timeline üzerinde başlangıç ve bitiş anahtar kareleri arasında kalan tüm kareleri dolduracaktır. Benzer bir durum shape tween’ler için de geçerlidir. Ancak shape tween’in amacı hareket değil bir nesnenin şeklinin fiziksel değişimidir. Bu derste hem motion (hareket) hem de shape (şekil) tween’ler oluşturacağız.

Kare kare animasyonlarsa daha geleneksel bir animasyon türüdür. Flash’ın anahtar kareler arasında tween’ler oluşturmasını, yani animasyonun önemli bir bölümünü sizin yerinize tamamlamasını tercih etmiyor, animasyonun içerdiği her kareyi bizzat oluşturmak istiyorsanız kare kare animasyon metodunu kullanabilirsiniz. Bu yöntemle, otomatik olarak oluşturulan tween’lere göre çok daha karmaşık efektler üretmeniz mümkündür. Ancak kare kare animasyon yapmak tahmin edebileceğiniz gibi hem daha çok zamanınızı alır, hem de SWF dosyanızın boyutunu artırır.

Not: ActionScript ve klipler kullanarak da animasyonlar hazırlayabilirsiniz. Bu teknikler derslerimizin kapsamı dışında. Ancak ActionScript’i daha geniş bir şekilde öğrenmeye karar verirseniz onunla animasyonlar yapabileceğinizi de bilin.

Motion tween, sabit bir zaman aralığında bir nesnenin konumunu değiştirmek için kullanılır. Bunun dışında, ölçeklendirme, alfa (şeffaflık), tonlama ya da döndürme işlemleri de motion tween kullanılarak yapılabilir. İsteğe bağlı bir hareket kılavuzu ile nesneleri bir vektör yolu üzerinde hareketlendirme gibi daha karmaşık animasyonlar da hazırlanabilir; dersimizin ilerleyen bölümlerinde böyle bir uygulama yapacağız. Burada dikkat etmeniz gereken bir şey var: Sadece sembollerle motion tween yapabilirsiniz. Bu nedenle motion tween yapmadan önce nesneyi bir sembole çevirmelisiniz. Animasyon temel olarak aynı resmin biraz farklı yerlerde kopyalarının gösterilmesiyle oluşturulan bir illüzyondur, dolayısıyla sembol kullanılması uygundur. Bu ayrıca SWF dosyasını dışarı aktarırken (export) dosya boyutunun küçük kalmasını da sağlar. Bunun sebebi, Flash’ın zamanı gelen her öğeyi baştan oluşturmak yerine kütüphaneden alıp tekrar kullanıma sokabilmesidir.

Not: Shape tween bunun tersidir: Ham verilere shape tween uygulayabilirsiniz fakat sembol kopyalarına, gruplanmış öğelere veya bitmap resimlere uygulayamazsınız. Bunların önce Modify > Break Apart kullanılarak ham veriye dönüştürülmeleri gerekir. Bu dersimizde ham verilere (vektörel çizimlere) shape tween uygulamayı da öğreneceksiniz.

Bir FLA dosyasına motion tween eklemenin birkaç yolu vardır, bunları aşağıdaki uygulamalarımızda öğreneceksiniz. İlk uygulamamızda, önceki derslerimizde oluşturduğumuz menülere motion tween ekleyeceğiz. İşimiz bittiğinde, menüler kullanıcı bir düğmeye basınca açılıp daha sonra kapanır hale gelecek. Ayrıca SWF dosyası oynatılırken animasyonun sürekli gösterilmesini önlemek için bir hareket durdurma komutu ekleyeceğiz.

1.

dosyasını açın ve sabit diskinizdeki TechBookstore klasörüne bookstore9.fla adıyla kaydedin.

Dördüncü dersimizde, bu derste hareketlendireceğimiz sembollerin çoğunu hazırladık. Önemli değişiklikler yağacağımız için dosyamızı farklı bir isimle yeniden kaydediyoruz.

2. Stage’de mcProducts örneğini bulun, F8 tuşu ile onu başka bir klibe yerleştirin ve klibi mcProductsMenu olarak isimlendirin.

Klibimizi neden başka bir klibin içine koyduğumuzu merak ediyor olmalısınız. Flash’ta çalışırken bazen animasyonların dokümanın ana Timeline’ı üzerinde yer almasını istemeyiz. Bunun çözümü de animasyonların klip sembollerinin içerisinde oluşturulması ve bu klibin bir örneğinin Stage’e yerleştirilmesidir. Bu durumda mcProductsMenu klibi içinde bir hareket animasyonu yapmış olacaksınız. Motion tween’leri sadece sembollerde kullanabildiğinizi unutmayın, mcProducts’ı mcProductsMenu içine yerleştirmemizin nedeni budur.

İpucu: buttons katmanı menu katmanının üstünde bulunduğu için menu kliplerini seçmek zor olabilir. buttons katmanını kilitleyip gizleyerek menu kliplerini daha kolay seçilebilir bir hale getirebilirsiniz.

3. mcProductsMenu’ye çift tıklayarak onu Stage’de düzenlemeye başlayın. Gerekirse menüyü yakınlaştırın.

mcProductsMenu üzerine çift tıkladıktan sonra Stage’in geri kalanı donuklaşır ve siz de düzenlemekte olduğunuz sembole odaklanabilirsiniz. Burada sembolün ana özellikleri elinizin altındadır ve yaptığınız değişiklikler sembolün doküman içindeki tüm kopyalarını (örneklerini) etkileyecektir. Stage’deki klibimizin tek bir örneği olduğundan, üzerinde düzenleme modunda çalışmamızın herhangi bir sakıncası yoktur. Özellikle bu modda çalışacağız çünkü animasyonumuz Stage’de belirli yerlerde başlayıp bitmek zorunda ve biz bu mod sayesinde çalışırken Stage ve tüm grafikleri birlikte görebiliriz.

4. Layer 1’i seçin ve ona menu tween adını verin. Yeni bir katman ekleyin ve bu katmana actions adını verin. actions katmanında 11 ve 20. karelere anahtar kareler yerleştirin.

menu tween katmanını seçin, Insert New Layer düğmesine tıklayın ve katman ismi olarak actions girin. 11 ve 20. karelerde anahtar kare oluşturmak için kareyi seçin ve F6 tuşuna basın. Her anahtar karede klibin pozisyonunu değiştireceğiz. Klibin konumunu değiştirmek, anahtar karelerin arasına tween eklerken animasyonun oluşturulmasını sağlayacaktır. Tween’leri bir sonraki uygulamamızda ekleyeceğiz.

Klipler hakkında bilmemiz gereken önemli şeylerden biri de, bunların kendi Timeline’larının olduğudur. Klipler küçük çocuklar gibidir: Siz söylemeden bir şey yapmazlar ya da daha kötüsü, aksi söylenmedikçe bir şeyi yapmayı bırakmazlar. Bunun anlamı, bir klip içinde animasyon yaptığınızda, siz ne zaman duracağını belirtmedikçe animasyon sürekli tekrar edecektir.

Animasyonunuzun aşağı açılan menü şeklinde olmasını istiyorsunuz diyelim: Kullanıcı düğmelerden birine (Products) tıkladığında menü aşağı doğru hareketlenerek tamamen açılmalı ve tüm seçenekler ortaya çıktığında durmalıdır. Bir seçenek tıklandığında ya da kullanıcı fareyi uzaklaştırdığında menünün ilk baştaki haline gelmesini de istiyoruz. Bu nedenle klibimize iki farklı noktada animasyonu durdurmasını söylemek zorundayız: 11 ve 20. karelerde.

5. Animasyonu kontrol etmek için Timeline’a durdurma eylemleri (stop action) ekleyin.

Durdurma eylemleri Actions panelinden eklenir. ActionScript’i henüz bilmiyor olsanız da basit bir tıklama işlemiyle ActionScript’ten faydalanabilirsiniz. Ana menüden Window > Actions’ı seçerek Actions panelini açın. Actions paneli Windows’ta Stage’in altında ve OS X’te de yüzen panel olarak açılır. Actions panelinde üç ayrı bölüm bulunur: Script paneli, Script listesi ve Actions bölümü. Script paneli, Script listesi ve Actions bölümünün sağındaki büyük metin alanıdır. Aşağıdaki şekilde Actions panelinin farklı bölümlerini görüyorsunuz.


actions katmanında 11. ve 20. karelere anahtar kare eklerken Script Assist’i kullanacağız. ActionScript deneyiminiz yoksa Script Assist özelliği çok işinize yarayacaktır. Eklemek istediğiniz eylemi seçtiğinizde Script Assist ona uygun menü seçenekleri ve düğmeleri eklemenize yardımcı olur.

actions katmanında 11 no’lu anahtar kareyi seçin ve Actions panelinin başında Actions-Frame yazdığından emin olun. Actions panelinin başlık çubuğundan bir kare mi yoksa bir nesne mi seçtiğinizi anlayabilirsiniz. Script listesinde de aynı şekilde Current Selection bölümünde actions katmanının 11. karesi görülmelidir. Script panelinin altındaki script etiketi de aynı işi görür.


Script panelinin sağ üst köşesindeki Script Assist düğmesine tıklayın. Soldaki Actions araç kutusunda Global Functions kategorisine tıklayın ve Timeline Control’ü seçin. Timeline Control kategorisinde stop action’a çift tıklayıp Timeline’a eklenmesini sağlayın. Script Assist, Actions denetçisinin üstünde stop eyleminde parametre kullanılmadığını gösterecektir. Aynı yöntemle actions katmanındaki 20. kareye de bir stop eylemi ekleyin.

İpucu: Script Assist, Script panelinin sol üstündeki Actions araç çubuğunda seçtiğiniz işlemin açıklamasını gösterir. Onun altında eylemi script’inize nasıl ekleyebileceğiniz açıklanır.


ActionScript eklemeyi bitirdikten sonra, Lock Layer simgesinin altındaki noktaya tıklayarak actions katmanını kilitleyin, böylece actions katmanında Stage’e bir şey eklenmesini önlemiş oluyoruz. ActionScript içeren bir katmanda ham veri, sembol ve örnekleri, bileşenleri ya da diğer öğeleri bulundurmamak çok sağlıklı bir yoldur. Kodları nesnelerle (örneğin ActionScript içeren bir bileşenle bir klibi) aynı katmana yerleştirirseniz, SWF dosyanızda kod çakışmaları yaşanabilir. Ayrıca FLA dosyanızdaki hataları ayıklamak da güçleşebilir.

Not: Kare eylemleri eklerken, eylemler Timeline üzerindeki diğer öğeler gibi anahtar karelere yerleştirilmelidir. Normal bir kareye ActionScript ekleyemezsiniz.

6. Yeni bir katman oluşturun ve labels olarak adlandırın. Sonra 2 ve 12. karelere yeni anahtar kareler ve kare etiketleri ekleyin. İşiniz bitince katmanı kilitleyin.

menu katmanını seçin ve Insert Layer düğmesine tıklayın. Yeni katmana labels ismini verin. 2. ve 12. karelerde yeni anahtar kareler oluşturmak için kareyi seçip F6 tuşuna basın. Şimdi ActionScript’i kullanarak, Products düğmesine tıklandığında ya da animasyon sonrasında fare menüden çekildiğinde oynatımın doğrudan bu karelere taşınmasını sağlayacaksınız. Bu iş için ActionScript’i kullanmanın en kolay yolu anahtar karelere etiket vermektir. Bunun sebebini aşağıdaki paragrafta açıklıyoruz.

Menülerinizin açılıp kapanma animasyonunun süresi hoşunuza gitmeyebilir ve bu yüzden animasyonda yer alan kare sayısını değiştirmek isteyebilirsiniz. Bunu yaptığınızda, animasyonların başlangıç ve bitişleri farklı karelere kayabilir. Eğer ActionScript’e belli numaralı bir kareye gitmesini söylemişseniz, Actions paneline girip script’i yeni numaraları gösterecek şekilde değiştirmeniz gerekir. Ancak, oynatım kafasını etiket verilmiş bir kareye gönderme yoluna giderseniz, başlangıç ve bitiş kareleri hareket ettiğinde etiket de onlarla birlikte hareket eder ve Script’i değiştirmeniz gerekmez.

labels katmanında 2 numaralı kareyi seçin ve Properties denetçisinde <Frame Label> alanına slidedown yazın. Sonra labels katmanından Kare 12’yi seçin ve <Frame Label> kutusuna slideup yazın. İşiniz bitince, daha önce yaptığınız gibi katmanı kilitleyerek üzerine kaza ile yeni içerik eklenmesini önleyin.


7. menu tween katmanının 12 ve 20. karelerine yeni anahtar kareler ekleyin.

Bu kareler, menünün nasıl hareket edeceğini belirler. Kare 12, menü açılış animasyonunun sonu, menü kapanış animasyonunun ise başlangıcıdır.

8. Kare 12’deki mcProducts klibinin konumunu değiştirin.

Kare 12’de Stage’den mcProducts’ı seçin. Klibi Shift tuşuyla birlikte aşağı ok tuşuna basarak aşağı kaydırın ve hemen grBar’ın altına getirin. Aşağıdaki şekli inceleyin.


İpucu: Klavyeden Shift ve aşağı tuşlarına bastığınızda, seçili grafik 10 piksellik birimler halinde aşağı kayar. Tek başına aşağı ok tuşuna bastığınızda ise hareket birimi 1 piksel olur.

9. Ana Stage’e dönün ve diğer iki menü için bu adımları tekrar edin.

Düzenleme çubuğunda Scene 1’e tıklayarak ana Stage’e dönün. 2’den 8’e kadar olan adımları mcCompany ve mcContact için tekrar edin. İçinde bulundukları klipleri sırasıyla mcCompanyMenu ve mcContactMenu olarak adlandırın. Tüm menülerimiz artık motion tween için hazır.

10. İşiniz bittiğinde FLA dosyanızda yaptığınız değişiklikleri kaydetmeyi unutmayın.

Böylece tüm kliplerinizi motion tween için ayarlamış bulunuyoruz.

Not: Motion tween uygularken bir sembolün kopyasını sadece o sembolün aynı katmandaki başka bir kopyasına doğru hareketlendirebilirsiniz. Anahtar kareler içerisinde sadece bu sembol kopyalarının olmasına izin verilir çünkü Flash bir anahtar karede aynı anda sadece tek bir şeye tween uygulayabilir. Hareketlendirilecek sembolün bulunduğu kareye başka nesneler koyduğunuzda, Flash hangi nesnenin anime edileceğini bilemez. Aynı anda birden fazla şeyi hareketlendirmek isterseniz her animasyonu kendi katmanına koymanız gerekir.

İpucu: Flash 8’le gelen Distribute to Layers özelliği, bir metin bloğunun (Modify > Break Apart ile ayrılmış olmalı) harflerini ayrı ayrı hareketlendirmek istediğinizde ya da FLA oluştururken bir öğeler grubunu Stage’e aktarmak istediğinizde oldukça yararlıdır. Stage’de birden fazla nesne seçtikten sonra Modify > Timeline > Distribute to Layers’ı seçerseniz, Flash seçili her nesneyi yeni bir katmana yerleştirir ve isimlendirir. Fakat genelde isimleri elle kendi isteğinize göre düzenlemeyi tercih edeceksiniz. Burada fazla kullanılmasa bile, bu özellik FLA dosyanızı düzenli bir halde tutmanız ve geliştirme sürecini kısaltmanız için oldukça faydalıdır.

Yukarıda gördüğünüz gibi, motion tween kullanarak Stage’de bir sembol kopyasının konumunu, parlaklığını, alfasını (şeffaflığını) ya da tonlamasını değiştirebilirsiniz. Properties denetçisinde yer alan Color menüsünü kullanarak kopyanın (sembol örneğinin) parlaklık, alfa ya da tonlaması ile oynayabilirsiniz. Motion tween uyguladığınız bir kopya varsa, bu menüden anahtar karenin değerlerini değiştirdiğinizde yeni ayarladığınız özelliklerden başlayan ya da ona doğru giden bir geçiş oluşturulur.

Klibinizin anahtar kareleri hazır ve kopyanın başlangıç ve bitiş pozisyonları belli olduktan sonra, menüleri hareket ettirecek asıl motion tween’leri eklemeye hazırız demektir. Burada ayrıca motion tween kullanarak ve Properties denetçisindeki değerleri değiştirerek menü parlaklığını da anime edeceğiz.

1. bookstore9.fla dosyasında mcProductsMenu öğesini çift tıklayarak açın. menu tween katmanını seçin.

Bir önceki uygulamamızda hazırladığımız klipler ve içerikle çalışacağız.

2. Menüyü aşağı hareket ettirmek için Kare 1 ve 12 arasında bir motion tween oluşturun.

menu tween katmanından 1 ve 12 arasındaki herhangi bir kareye sağ tıklayınca gelen ya da Control tuşuna basıp tıkladığınızda açılan menüden Create Motion Tween’i (Motion Tween Oluştur) seçin. İlk dikkat etmeniz gereken şey, karelerin zemin renginin mora yakın bir renge dönmesi ve ilk kareden son kareye uzanan ok olmalıdır. Bu durum, tween’i katmana doğru şekilde eklediğinizi gösterir. 3. adımdaki şekilde motion tween’lerin bulunduğu bir Timeline görülmektedir.

Not: Yanlış bir ekleme yapmışsanız, katmanınızda kesintisiz uzun bir ok yerine kesikli çizgiler görürsünüz. Bu genelde hareketin olmasını istediğiniz anahtar karelerin içinde birden fazla nesne olması durumunda görülür.

Not: Sembol içermeyen anahtar kareler arasında bir motion tween oluşturmayı denediğinizde, Flash bu anahtar karelerdeki grafikleri Tween1, Tween2, vs. isimlerinde grafik sembollerine dönüştürecektir. Bunu önlemek için Timeline’da oynama yapmadan önce kendiniz grafik nesnelerini sembollere dönüştürmeyi unutmayın.

3. İkinci bir motion tween ekleyerek menüyü yukarı hareketlendirin ve Timeline’da gezinerek animasyonu denetleyin.

2. adımı uygulayarak 12 ve 20. kareler arasına bir motion tween ekleyin. 12 ve 20. kareler arasında herhangi bir kareye sağ tıklayın ve açılan menüden Create Motion Tween’i seçin. İşiniz bittiğinde,menü 1-12 no’lu kareler arasında aşağı, 12-20 no’lu kareler arasında da yukarı hareket edecektir. Oynatım kafasını sürükleyerek animasyonu izleyin.

İpucu: Bir dizi kareye motion tween uyguladıktan sonra, iki anahtar kare arasına kareler ekleyip çıkarmak suretiyle tween süresini değiştirebilirsiniz. Tween içindeki herhangi bir kareyi seçip F5’e tıkladığınızda kare ekleyebilir ve sağ tuş menüsünden Remove Frames komutu ile kareleri silebilirsiniz. Flash sizin için otomatik olarak tween’i değiştirecektir.


4. Properties denetçisinden menü motion tween’ine Ease değeri verin.

Bir motion tween’in başlangıç karesini seçtiğinizde, Properties denetçisinde Ease çubuğunu görebilirsiniz. Bunu kullanarak, motion tween süresince animasyonu yavaşlatıp hızlandırabilirsiniz; bu araç özellikle yerçekimi efektleri için bu çok kullanışlıdır. Standart değeri sıfırdır (ease yok). Çubuğu pozitif bir sayıya (1-100 arasında) getirerek Flash’a animasyona hızlı başlayıp sonra yavaşlamasını söyleyebilirsiniz. Negatif bir sayı seçtiğinizde ise animasyon yavaştan başlayıp sona doğru hızlanacaktır. İki şekilde de animasyon süresi değişmeyecektir.

Kare 1’i seçin ve Properties denetçisini açın. Ease çubuğunu 100’e getirin, böylece menü hızlı bir şekilde açılmaya başlayıp aşağı gelirken yavaşlayacaktır. Sonra 12. kareyi seçin ve çubuğu -100’e getirin. Menü giderek artan bir hızla kapanacaktır.


Not: Bir motion tween yaparken, seçili sembolün yönünü ve dönüş miktarını da ayarlayabilirsiniz. Dönüş için dört seçenek mevcuttur: None (dönüş yok), Auto (otomatik), CW (saat yönünde) ve CCW (saat yönünün tersi). Auto’yu seçecek olursanız, nesne en az hareket gerektiren tarafa doğru döndürülür. Son iki seçenek, nesneyi iki yönden birine belirtilen miktarda döndürür.

5. Menüye bir parlaklık tween’i ekleyin ve Timeline’da gezinerek animasyonu denetleyin.

menu tween katmanında Kare 1’de mcProductsMenu kopyasını seçin. Parlaklık özelliğine ulaşabilmek için kareyi değil kopyayı seçmelisiniz. Properties denetçisinde Color menüsünden Brightness değerini %85’e getirin. Kare 12’deki mcProductsMenu kopyasını seçin ve parlaklığın 0’da olduğundan emin olun. Timeline’daki oynatım kafasını kaydırarak animasyonun aldığı şekli izleyin.

İpucu: Mümkün olduğunca alfa tween yerine parlaklık tween’i kullanmaya çalışın, çünkü özellikle ayrıntılı bitmap resimlerde alfa tween’ler çok daha fazla işlem gücü gerektirir. Alfa ile tween uygularken Flash’ın çok daha fazla hesaplama yapması gerekir.


6. FLA dosyasındaki diğer iki menüye de yukarıdaki adımları uygulayın. Oynatım kafasını hareket ettirerek animasyonun doğru çalışıp çalışmadığını kontrol edin.

FLA dosyasında kalan iki menüye de aynı işlemleri uyguladığımızda, üç menünün de animasyonu hazır olacaktır. Animasyonları eklemeyi bitirdikten sonra oynatım imlecini Timeline’daki karelerin üzerinde sürükleyin ve animasyonunuzu izleyin. Enter tuşuna basarak animasyonu Flash düzenleme ortamında oynatabilirsiniz. Animasyon Stage’de başlayıp sonuna kadar gösterilecektir.

Not: Unutmayın, oynatım kafasını fare ile Timeline üzerinde kaydırarak animasyonu kontrol edebilirsiniz.

7. Ana Stage’e dönün. Kütüphaneyi temizleyin ve FLA dosyanızı kaydedin.

Düzenleme çubuğunda Scene 1’e tıklayarak ana Stage’e dönün. mcProductsMenu, mcCompanyMenu ve mcContactMenu öğelerini kütüphanedeki movie clips klasörüne taşıyarak ortalığı temizleyin. Yaptığınız değişiklikleri kaydedin.

eline emeğine sağlık çok teşekkür ederim benim gibi flasha yeni başlayanlar için bu dersler çok iyi...

Ben teşekkür ederim
Tekrar tekrar kontrol ediyorum ama ilk dersten bu yana bir sorun yoktur inşallah özellikle fla dosyaları sorunlu yada eksik ise ve ben gözden kacırıyosam lütfen uyarın

Bir sembol kopyasının alfasını değiştirmek, kopyayı Stage’de gezdirmekten pek farklı değildir. Bir önceki çalışmada yaptığımız parlaklık düzeyi değiştirmeyle de neredeyse aynıdır. Önceki derslerden hatırlayacağınız gibi, alfa bir nesnenin opaklık veya şeffaflık düzeyini gösterir. Bir nesnede alfa 0’sa nesne şeffaftır ve Stage’de görünmez. %100 alfa ise nesnenin tamamen görünür durumda olduğunu belirtir. Motion tween uygulanmış bir sembol örneğinin alfa değerini değiştirerek kaybolma ve belirme etkileri elde edebiliriz.

Not: Alpha ile kaybolma/belirme efektleri fazla kullanılmamalıdır çünkü işlemciye çok yük bindirirler. Hatta işlemciyi sömürdükleri bile söylenebilir.

Aşağıdaki uygulamada motion tween kullanarak logonun arkasındaki ışığı azaltacak ve grafiğin büyüklüğünü değiştireceğiz. Yine bookstore9.fla dosyası ile çalışıyoruz.

1. grGlow’u seçin ve onu mcBookGlow adlı bir film klibi sembolüne dönüştürün. Layer 1’i de glow animation olarak isimlendirin.

Gerekiyorsa düzenleme çubuğunda Scene 1’e tıklayarak ana Stage’de bulunduğunuzdan emin olun.

mcLogo içerisinde grGlow kopyasını bulun. Bunu yapmanın en kolay yolu, kütüphanede ya da Stage’de mcLogo üzerine çift tıklamaktır. İki şekilde de sembol düzenleme moduna girersiniz, buradan grGlow kopyasını seçip F8’e basarak onu mcBookGlow adlı bir klip sembolüne dönüştürün. Eklediğiniz animasyon sürekli tekrar edeceği için, grafik sembolünü klibe dönüştürmek zorundayız. pageTurn ve logo katmanlarının kilitli olduğundan ve grGlow kopyasını seçtiğinizden emin olun. mcBookGlow üzerine çift tıklayarak kopyayı açın ve Layer 1 olan katman adını glow animation olarak değiştirin. Şimdi iç içe üç Timeline’a sahipsiniz. (şekle bakınız).


2. glow animation katmanında 35 ve 70. karelerde anahtar kareler oluşturun.

glow animation katmanında 35. kareyi seçin ve yeni bir anahtar kare ekleyin. 1. karenin içeriği 35. karedeki anahtar kareye kopyalanacaktır.

glow animation katmanında 70. kareye başka bir anahtar kare ekleyin. Şimdi grGlow’un alfa ve büyüklüğünün kareler arasında değişmesini sağlayacağız.

3. Transform aracı ile grGlow’un büyüklüğünü değiştirin.

glow animation katmanında 35 no’lu kareyi seçin. Tools panelinden Transform aracını seçin ve bir köşesinden tutup merkeze çekerek grGlow kopyasını küçültün. Sembolün bozulmasını önlemek ve ölçü oranlarını korumak için fareyle sürükleme sırasında Shift tuşunu basılı tutun. Dördüncü adımdaki şekilde görüldüğü gibi büyük kısmı grLogo’nun arkasında saklı kalacak kadar ufaltın. grLogo, grGlow’un altında görünür durumdadır fakat farklı bir Timeline’da bulunduğu için açık renktedir (yerinde düzenleme modunda iseniz).

İpucu: Bunun dışında, Free Transform aracı seçili iken, Tools paneldeki Options’tan scale (ölçekle) seçeneğini de kullanabilirsiniz. Ölçekleme seçili iken, nesnenin köşesinden tutup oynatırken boyut oranları değişmez.

4. Properties denetçisini ve motion tween kullanarak grGlow’un şeffaflığını değiştirin.

Kare 35’teki grafik büyüklüğünü değiştirdiniz. Şimdi kopyanın alfasını değiştirelim. Yine Selection aracıyla Kare 35’teki kopyayı seçin. Properties denetçisinde Properties sekmesindeki Color listesinden Alpha’yı seçin ve alfa değerini %100’den %80’e indirin.


Ekrandaki görüntü istediğiniz gibi olmadıysa kopyaya verdiğiniz yeni alfa değerini değiştirin.

İpucu: Unutmayın, Stage’deki kopyada yaptığınız değişiklikler kütüphanedeki sembolü etkilemez. Kütüphaneden başka bir grGlow kopyası aldığınızda Stage’de siz değişiklik yapmadan önceki orijinal haliyle görünecektir.

5. Grafiği boyutlandırmak için motion tween ekleyin ve sonra Timeline’daki oynatım kafasını kaydırarak animasyonu izleyin.

Kare 1 ve 35 arasına tıklayın ve Properties denetçisini açın. Tween listesini None’dan Motion’a getirin. Aynı adımları Kare 35 ve 70 arasında tekrarlayın. Klip şu anda parlaklığı daha geniş bir boyutta anime etmekte ve orijinal durumuna gelmeden az önce soluklaştırmaktadır. Bu klibi ayrı olarak (tüm SWF dosyasını izlemeden) test etmek için oynatım kafasını mcBookGlow sembolünün 1. karesine getirip ana menüden Control > Play komutunu verebilirsiniz.

6. mcBookGlow’u kütüphanedeki Movie Clips klasörüne taşıyın. Bir sonraki çalışmadan önce FLA dosyanızı kaydedin.

Dördüncü dersimizde iki klip düğmesi hazırlamıştık: Birisi içindekiler tablosu (table of contents), diğeri de örnek bir bölüm (sample chapter) içindi. Şimdiki uygulamada, klip düğmesine bir “mouse-over” efekti ekleyeceğiz. Bu efekti klibin içindeki bir parlaklık tween’i oluşturacak. Ziyaretçi faresini düğme üzerine getirdiğinde düğme hareketlenecek, fare uzaklaşınca da orijinal parlaklığına
dönmesi için ikinci bir animasyon gerçekleşecek. Klip düğmeleri özel kare etiketleri kullanırlar, böylece Flash her etiketli kareye bir düğme hâli olarak davranması gerektiğini bilir (aksi takdirde normal kare gibi davranır). Bizim kullanacağımız özel etiketler _over ve _down olacak (_over normal bir düğme sembolünün fare ile üzerine gelinmiş, _down da fare ile basılmış hâli). Bu etiketleri dördüncü dersimizde hazırlamıştık.

Bu uygulamamızda yine bookstore9.fla dosyasıyla çalışıyoruz.

1. Kütüphaneden mcSampleChapter klibini bulun ve üzerine çift tıklayın.

Sembole çift tıkladığınızda klip sembol düzenleme modunda açılacaktır. fill katmanının kilidini kaldırın ve animasyona devam etmeden önce diğer katmanların kilitli olduğundan emin olun, böylece text ve stroke katmanlarını yanlışlıkla seçmeniz engellenmiş olur.

2. fill katmanını seçin ve 5, 14 ve 25. karelere (son kare) birer anahtar kare yerleştirin.


Timeline’daki 5. kare _over isimli bir karedir. Kullanıcı klip düğmesinin üzerine fareyle geldiğinde bu kare animasyona başlayacaktır.

Kare 5’i seçip F6’ya basarak bir anahtar kare ekleyin. Aynı katmandaki 14 ve 2 . kareler için bu işlemi tekrarlayın. Biri _over, diğeri de _down hâli için olmak üzere iki animasyon hazırlanacaktır. _over hâli animasyonunun, _down animasyonunun tam tersi olmasını istediğimiz için, _over animasyonunun başlangıcı ve _down animasyonunun bitişi aynı kare olmalıdır.

3. grFill’e bir parlaklık tween’i ekleyin. 15 no’lu kareye bir anahtar kare ekleyin.

fill katmanında 5. kareyi seçin ve Properties denetçisini açın. Tween menüsünden Motion’ı seçerek bir motion tween ekleyin. Kare 14’te grFill’i seçin, Properties denetçisinde Color menüsünden Brightness’ı seçin ve değerini %85’e ayarlayın.

İşiniz bitince kare 15’e F6’ya basarak bir anahtar kare ekleyin. Properties denetçisinden Tween olarak Motion seçimini yapın. Oynatım kafasını gezdirerek oluşturduğunuz motion tween’leri izleyin.


İpucu: Bu aşamada düğmeyi test ederseniz parlaklık tween’lerini göremezsiniz çünkü Flash’taki klip düğmeleri her özel kare etiketine gidip duracak şekilde tasarlanmıştır. Her bir animasyonu oynatıp animasyonun sonuna kadar gitmesi için biraz ActionScript kodu eklemeniz gerekecek. Bunu da başka bir derste yapacağız.

4. mcToc kopyası için yukarıdaki adımları tekrarlayın

mcToc klibi aynı zamanda kütüphanede de bulunmalıdır. Kütüphanedeki sembole çift tıklayarak sembol düzenleme modunda açılmasını sağlayın. Aynı adımları mcSampleChapter için de yaparak düğmelerin aynı şekilde hareketlenmesini sağlayın.

5. Klibin Timeline’ında fill katmanını kilitleyin, değişiklikleri kaydedin ve ana Stage’e dönün.

Dördüncü dersimizde iki klip düğmesi hazırlamıştık: Birisi içindekiler tablosu (table of contents), diğeri de örnek bir bölüm (sample chapter) içindi. Şimdiki uygulamada, klip düğmesine bir “mouse-over” efekti ekleyeceğiz. Bu efekti klibin içindeki bir parlaklık tween’i oluşturacak. Ziyaretçi faresini düğme üzerine getirdiğinde düğme hareketlenecek, fare uzaklaşınca da orijinal parlaklığına
dönmesi için ikinci bir animasyon gerçekleşecek. Klip düğmeleri özel kare etiketleri kullanırlar, böylece Flash her etiketli kareye bir düğme hâli olarak davranması gerektiğini bilir (aksi takdirde normal kare gibi davranır). Bizim kullanacağımız özel etiketler _over ve _down olacak (_over normal bir düğme sembolünün fare ile üzerine gelinmiş, _down da fare ile basılmış hâli). Bu etiketleri dördüncü dersimizde hazırlamıştık.

Bu uygulamamızda yine bookstore9.fla dosyasıyla çalışıyoruz.

1. Kütüphaneden mcSampleChapter klibini bulun ve üzerine çift tıklayın.

Sembole çift tıkladığınızda klip sembol düzenleme modunda açılacaktır. fill katmanının kilidini kaldırın ve animasyona devam etmeden önce diğer katmanların kilitli olduğundan emin olun, böylece text ve stroke katmanlarını yanlışlıkla seçmeniz engellenmiş olur.

2. fill katmanını seçin ve 5, 14 ve 25. karelere (son kare) birer anahtar kare yerleştirin.


Timeline’daki 5. kare _over isimli bir karedir. Kullanıcı klip düğmesinin üzerine fareyle geldiğinde bu kare animasyona başlayacaktır.

Kare 5’i seçip F6’ya basarak bir anahtar kare ekleyin. Aynı katmandaki 14 ve 2 . kareler için bu işlemi tekrarlayın. Biri _over, diğeri de _down hâli için olmak üzere iki animasyon hazırlanacaktır. _over hâli animasyonunun, _down animasyonunun tam tersi olmasını istediğimiz için, _over animasyonunun başlangıcı ve _down animasyonunun bitişi aynı kare olmalıdır.

3. grFill’e bir parlaklık tween’i ekleyin. 15 no’lu kareye bir anahtar kare ekleyin.

fill katmanında 5. kareyi seçin ve Properties denetçisini açın. Tween menüsünden Motion’ı seçerek bir motion tween ekleyin. Kare 14’te grFill’i seçin, Properties denetçisinde Color menüsünden Brightness’ı seçin ve değerini %85’e ayarlayın.

İşiniz bitince kare 15’e F6’ya basarak bir anahtar kare ekleyin. Properties denetçisinden Tween olarak Motion seçimini yapın. Oynatım kafasını gezdirerek oluşturduğunuz motion tween’leri izleyin.


İpucu: Bu aşamada düğmeyi test ederseniz parlaklık tween’lerini göremezsiniz çünkü Flash’taki klip düğmeleri her özel kare etiketine gidip duracak şekilde tasarlanmıştır. Her bir animasyonu oynatıp animasyonun sonuna kadar gitmesi için biraz ActionScript kodu eklemeniz gerekecek. Bunu da başka bir derste yapacağız.

4. mcToc kopyası için yukarıdaki adımları tekrarlayın

mcToc klibi aynı zamanda kütüphanede de bulunmalıdır. Kütüphanedeki sembole çift tıklayarak sembol düzenleme modunda açılmasını sağlayın. Aynı adımları mcSampleChapter için de yaparak düğmelerin aynı şekilde hareketlenmesini sağlayın.

5. Klibin Timeline’ında fill katmanını kilitleyin, değişiklikleri kaydedin ve ana Stage’e dönün.

Dördüncü dersimizde iki klip düğmesi hazırlamıştık: Birisi içindekiler tablosu (table of contents), diğeri de örnek bir bölüm (sample chapter) içindi. Şimdiki uygulamada, klip düğmesine bir “mouse-over” efekti ekleyeceğiz. Bu efekti klibin içindeki bir parlaklık tween’i oluşturacak. Ziyaretçi faresini düğme üzerine getirdiğinde düğme hareketlenecek, fare uzaklaşınca da orijinal parlaklığına
dönmesi için ikinci bir animasyon gerçekleşecek. Klip düğmeleri özel kare etiketleri kullanırlar, böylece Flash her etiketli kareye bir düğme hâli olarak davranması gerektiğini bilir (aksi takdirde normal kare gibi davranır). Bizim kullanacağımız özel etiketler _over ve _down olacak (_over normal bir düğme sembolünün fare ile üzerine gelinmiş, _down da fare ile basılmış hâli). Bu etiketleri dördüncü dersimizde hazırlamıştık.

Bu uygulamamızda yine bookstore9.fla dosyasıyla çalışıyoruz.

1. Kütüphaneden mcSampleChapter klibini bulun ve üzerine çift tıklayın.

Sembole çift tıkladığınızda klip sembol düzenleme modunda açılacaktır. fill katmanının kilidini kaldırın ve animasyona devam etmeden önce diğer katmanların kilitli olduğundan emin olun, böylece text ve stroke katmanlarını yanlışlıkla seçmeniz engellenmiş olur.

2. fill katmanını seçin ve 5, 14 ve 25. karelere (son kare) birer anahtar kare yerleştirin.


Timeline’daki 5. kare _over isimli bir karedir. Kullanıcı klip düğmesinin üzerine fareyle geldiğinde bu kare animasyona başlayacaktır.

Kare 5’i seçip F6’ya basarak bir anahtar kare ekleyin. Aynı katmandaki 14 ve 2 . kareler için bu işlemi tekrarlayın. Biri _over, diğeri de _down hâli için olmak üzere iki animasyon hazırlanacaktır. _over hâli animasyonunun, _down animasyonunun tam tersi olmasını istediğimiz için, _over animasyonunun başlangıcı ve _down animasyonunun bitişi aynı kare olmalıdır.

3. grFill’e bir parlaklık tween’i ekleyin. 15 no’lu kareye bir anahtar kare ekleyin.

fill katmanında 5. kareyi seçin ve Properties denetçisini açın. Tween menüsünden Motion’ı seçerek bir motion tween ekleyin. Kare 14’te grFill’i seçin, Properties denetçisinde Color menüsünden Brightness’ı seçin ve değerini %85’e ayarlayın.

İşiniz bitince kare 15’e F6’ya basarak bir anahtar kare ekleyin. Properties denetçisinden Tween olarak Motion seçimini yapın. Oynatım kafasını gezdirerek oluşturduğunuz motion tween’leri izleyin.


İpucu: Bu aşamada düğmeyi test ederseniz parlaklık tween’lerini göremezsiniz çünkü Flash’taki klip düğmeleri her özel kare etiketine gidip duracak şekilde tasarlanmıştır. Her bir animasyonu oynatıp animasyonun sonuna kadar gitmesi için biraz ActionScript kodu eklemeniz gerekecek. Bunu da başka bir derste yapacağız.

4. mcToc kopyası için yukarıdaki adımları tekrarlayın

mcToc klibi aynı zamanda kütüphanede de bulunmalıdır. Kütüphanedeki sembole çift tıklayarak sembol düzenleme modunda açılmasını sağlayın. Aynı adımları mcSampleChapter için de yaparak düğmelerin aynı şekilde hareketlenmesini sağlayın.

5. Klibin Timeline’ında fill katmanını kilitleyin, değişiklikleri kaydedin ve ana Stage’e dönün.