Serigrafi nedir?

Grafik Sözlük - Serigrafi nedir? ...

Cevapla
Serigrafi nedir?
VolkanTEKiN isimli Üye şimdilik offline konumundadır

VolkanTEKiN

♫♪♪ ♫♪♪ ♫♪

Grafiker / Bursa

Standart

Serigrafi nedir?

Alt 31-10-2007 #1
Sponsorlu Bağlantılar

SERİGRAFİ NEDİR?

İpek Baskı - Şablon Baskı - Elek Baskı diye de anılan serigrafi, tekstil sanayinde, grafik sanatlarda ve baskı resim çalışmalarında yaygın olarak kullanılan bir baskı tekniğidir. Bu teknikte; m e t a l ya da ahşap çerçeveye gerilmiş ipek, plastik veya m e t a l dokumadan oluşan elek şeklindeki kalıp üzerinde baskı yapılacak yerler açık bırakılıp diğer yerler maskeleme, boyama ya da fotomekanik yöntemlerle kapatılır. Sonra bu eleğin içine konulan baskı boyası (mürekkep) , bir sıyırıcı (rakle) ile sıyrılarak açık kalan yerlerden kâğıt, cam, kumaş, vb. malzemeler üzerine geçirilir.

Serigrafi Baskı Gereçleri:
Grafik sanatlarda, baskı resim çalışmalarında sıkça kullanılan serigrafi tekniği için gerekli olan araç- gereçleri tanımanın, uygulamadaki sorunları en aza indirmek açısından önemi büyüktür.

Gazeler (Elek dokumalar):
Konuşma dilinde genellikle “ipek” olarak isimlendirilen gazeleri üç grupta incelemek mümkündür.

İpek dokuma:
Tabii ipeğin en iyi kalitesinden yapılır. Emülsiyonu daha kolay tutar. Esnektir. Çok fazla germe olanağı olduğundan küçük ve orta boy baskılarda sıkça kullanılır.
Sentetik dokuma: Plastik maddeden yapılan bu dokumanın mürekkep geçirgenliği fazladır ve kimyasal maddelere karşı çok dayanıklıdır. Uzun süre kullanılabilir. Emülsiyon kolay temizlenir.
M e t a l dokuma: Bronz ve paslanmaz çelik tellerden dokunur. Esnekliği çok azdır. Çabuk gevşer, kolay bükülür ve kırılır. Trikromi baskıya çok uygundur.

Dokumalardaki iplik kalınlığı ve iplik sayısı mürekkep geçirgenliği açısından önemlidir. İplik sayısı, cm2’ deki ipliği belirtir. İplik kalınlığı ise dokumanın kuvvetini belirler. İnce (Small), Orta kalın (Medium), Kalın (Thick) ve Çok Kalın (Heavy Duty) olmak üzere uluslararası standartlara uygun dört ayrı iplik kalınlığı vardır. Dokuma ipliklerinin kalınlığı arttıkça ilmekler arasındaki açıklık ve boş elek yüzeyi azalır. Genellikle elek dokumalar, baskısı yapılacak işe uygun iplik sayısına göre seçilir. Örneğin, tramlı bir resim için 180- 200’ lük dokuma, ince yazılı bir baskı için 130- 140’ lık bir dokuma, tekstil üzerine baskı yapılacağında ise 40- 50’ lık bir dokuma seçilmelidir.

Çerçeveler:
Dokumalar, ahşap ya da m e t a l bir çerçeveye gerildikten sonra kullanılabilir. Ahşap çerçeve, nem, sıcaklık ve ipek germelerinde deforme olmasına karşın en çok kullanılan çerçevedir. Hafiftir, hazırlanması kolay ve ekonomiktir.

Genellikle çam tahtasından olanlar tercih edilir. Çerçeve kalınlığı, eleğin büyüklüğüne göre 5x5 cm veya 8x8 cm olabilir. Nem ve ısıdan fazla etkilenmemesi için çerçevenin önceden boyanmasında yarar vardır.

M e t a l çerçeveler, 40x40x2 mm boyutlarındaki alüminyum ya da galvanizli demir borulardan yapılır. Eğer çerçeve paslanırsa dokuma zarar görür. M e t a l çerçevelerde dokumanın iyi yapışması için çok düzgün olan yüzeyin pürüzlendirilmesi gerekir.


Rakleler (Sıyırıcılar) :
Rakle, elek üzerindeki boyanın şablon deliklerden baskı yapılacak yüzeye geçmesini sağlayan sıyırıcıdır. Rakleler, değişik profillerde kesilmiş kauçuklardır. Ağaç, çam ve çelik olanları da vardır. Kauçuk ve lastik rakleler, tahta veya alüminyum tutuculara takılarak kullanılır. Baskı yapılacak malzemenin cinsine, şekline, kullanılan mürekkebe, mürekkebin yüzeye yayılma derecesine ve baskı motifinin özelliğine göre rakle seçilmelidir. Kalın bir mürekkep tabakası isteniyorsa köşeleri yuvarlanılmış rakle kullanılmalıdır. Fakat fazla mürekkep, baskı kenarlarını bozabilir. Kâğıt, karton ve benzeri malzeme üzerine yazı veya tramlı bir resim basılacaksa köşeleri dik açılı olan rakle tercih edilmelidir. Boyayı çok fazla emen tekstil türü malzemeler için ucu tamamen yuvarlatılmış rakleler kullanılır.

Serigrafi Baskı Mürekkepleri:
Serigrafi baskılar için her türlü boya kullanılabilir. Önemli olan baskı yapılacak yüzeye ve baskı konusuna uygun boyayı seçmektir. Ayrıca bu boyanın ipek dokusuna ve rakle yapısına uygun kıvamda (incelikte) olması gerekir. Naylon dokumalar, baskı mürekkebindeki asit ve alkalilere karşı dayanıklıdır. İpek dokumalar ise alkalilere karşı hassastır.

İncelticiler, Geciktiriciler, Hızlandırıcılar:
Serigrafi mürekkebinin yapışkanlığını (viskozitesini) düşürmek için yeteri kadar inceltilmesi gerekir. Bu inceltme, mürekkebin ipek gözeneklerinden kolay geçmesini ve eleğin baskı yüzeyinden kolay ayrılmasını sağlar. İnceltici tiner her boya serisine göre değişebilir. Terebentin, Boya inceltmede sıkça kullanılan bir maddedir. Selülozik boyanın Selülozik inceltici ile sentetik boyanın sentetik inceltici ile inceltileceği unutulmamalıdır.
Geciktirici tiner, mürekkebin yüzey üzerindeki kuruma süresini geciktirir. Çoğunlukla yaz aylarında kuruma süresini uzatmak için kullanılır.
Hızlandırıcı tiner, boyanın kurumasını hızlandırır. Özellikle beklemeden birkaç renk baskı yapılacaksa, boyaya yeteri kadar hızlandırıcı katılmasında yarar vardır. Bu tiner de genellikle kış aylarındaki baskılarda tercih edilir.

Temizleyiciler:
Baskı sonrası ipekte kalan artık boyalar, boyanın özelliğine uygun temizleyicilerle temizlenir. Temizleme işi, ipeğin uzun süre kullanılabilmesi için çok titiz ve aceleye getirilmeden yapılmalıdır. Selülozik boyalar, selülozik tinerle, sentetik ya da yarı sentetik boyalar ise sentetik tiner veya terebentinle temizlenir. Sentetik boyalar için (sağlık yönünden ve ekonomikliği nedeniyle) gazyağı da iyi bir temizleyicidir.


Diğer Gereçler:
Kalıp hazırlarken, baskı yaparken ve baskı sonrasında kullanılan bazı gereçler vardır ki, gelişmiş bir serigrafi atölyesinde bunların bulunması çalışmayı kolaylaştırır Serigrafi tezgahı Makinesi veya masası: Serigrafi makinesi, elek çerçevesinin bağlanabildiği, ileri- geri, sağa- sola kaydırma ayarlama olanağını üzerinde taşıyan, delikli masa yüzeyinin altındaki vakumla baskı kağıdını emerek tutan bir düzenektir. Serigrafi makinesinin olmadığı bir yerde, örneğin evde yapılacak bir çalışmada kalıbı masaya bağlayarak baskı yapılabilir. Bunun için kalıbın baskı anında inip kalkmasını sağlayacak bir menteşeli mengene düzeneği yeterlidir.

Işıklı masa:
Emülsiyon sürülmüş ipeğin kalıp haline gelmesi için baskı yapılacak işin güçlü bir ışıkla ipeğe aktarılması, pozlanması gerekir. ozlama için, en altta ışık kaynağı, üstte ise kırılmayacak kalınlıkta bir cam bulunan sandıktan yararlanılır. Işığın cama olan uzaklığı üst yüzeyin köşegeninden büyük olmalıdır. Işıklı masanın iç yan yüzeyinin ışığı yutmayan aksine yansıtan bir maddeyle (folyo, beyaz yağlıboya, beyaz bez, v.b.) kaplanmasında yarar vardır. Ayrıca bu yan yüzeylerde lambanın meydana getirdiği ısıyı dağıtacak havalandırma delikleri de bulunmalıdır.
Işık kaynağı olarak masa genişliğine göre yeterli flüoresan lamba kullanıldığı gibi büyük wattlı özel foto lambaları da kullanılabilir.

Asetat, aydınger, tire (line) film:
İpeğe pozlanacak olan resim, asetat ya da aydınger gibi ışık geçirgenliği olan yüzeylere önce siyah mürekkeple çizilir. Bu çizim anında aydınger biraz marullaşabilir, fakat mürekkebi emmesinden dolayı rahat çalışılır. Asetat da ise yüzey yağdan arındırılmazsa sürülen mürekkep iyi yapışmaz, dökülür. Bu nedenle asetata çalışmadan önce pudra veya gomalak sürülmesinde yarar vardır. Ayrıntılı resim veya ince yazıların kalıbı ise tire filme alınarak hazırlanabilir. Tire film çalışması için bir karanlık odanın, reprodüksiyon kamerası ya da yanlarında spotları bulunan bir agrandizörün bulunması gerekir.

İpek yıkama (banyo) ortamı ve hortum:
İpekte ışık almayan emülsiyonların, ıslatılarak sonra da su püskürtülerek dökülmesi, yıkanması gerekir. Pozlama sonrası vakit kaybetmeden banyonun yapılması, bunun için de uygun bir mekân ve küvet gerekir. Şablonun oluşması için hortumla yapılacak püskürtmenin basıncı fazla olmamalıdır. Fazla basınçlı su şablonun keskinliğini bozar.

Kurutma tezgâhı:
Çalışma ortamının dar olduğu yerlerde çok sayıdaki baskıları kurutabilmek için üst üste tel raflardan oluşmuş bir kurutma tezgâhına ihtiyaç vardır. Fakat duruma göre atölyeye ip gerip çamaşır mandallarıyla da kurutma ortamı yaratılabilir.

Kurutma makinesi:
İpeğe sürülen emülsiyonun kurutulmasında ve pozlama sonrası yıkanmış kalıbın kurutulmasında bir saç kurutma makinesinin ya da klima cihazının büyük kolaylıklar sağladığı bilinmelidir. Fakat ısının 40 dereceyi geçmemesi gerekir. Gerek emülsiyon kurutulurken, gerek banyo sonrası ipeğin aşırı sıcak ortamda kurutulması sakıncalıdır, ipek iplikleri büzülebilir, bozulabilir.



Alıntı



..::Grafikerler.net Hizmetleri::..

Bu mesajdan alıntı yap
Sponsor Links

Grafikerler.net Reklamları

sirhenry isimli Üye şimdilik offline konumundadır

sirhenry

Grafiker / İstanbul

Standart
Alt 31-10-2007 #2
                             Sponsorlu Bağlantılar
Bilgiler Harika aciklanmis Tesekkurler
Bu mesajdan alıntı yap
evren diril isimli Üye şimdilik offline konumundadır

evren diril

Fotoğrafçı / Ankara

Standart
Alt 16-01-2008 #3
süper hocam gerçektende günden güne gelişiyorum işte buuu grafikerler.net farkı...
Bu mesajdan alıntı yap
Mehmet Kaya isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Mehmet Kaya(49)

Grafiker / Mersin

Standart
Alt 01-02-2008 #4
Selamlar
Konuyla alakalı olarak bende bir şeyler söylemek istiyorum.
Tabiki üstadımın anlattığı veya izah ettiği şekildeki malzemeleri bir araya getirmekle serigrafi baskıyı yapabileceğiniz anlamına gelmez.

Üstadım yukarıda serigrafi baskı için gerekli olan malzeme ve gereçleri çok iyi anlatmış kendisini kutluyorum.

27 senelik serigrafi baskı tecrübeme dayanarak şunları söylemek istiyorum

Öncelikle matbaanın basamadığı materyallere serigrafi baskı yapılır.

Örnek;
Pvc çıkartma etiketler, bütün promosyon ve hediyelik ürünlerin üzerine baskı, ****l etiketlerin tümü, tekstille alakalı birçok ürünler üzerine baskılar, deri vb ürünlerin üzerine baskılar, vinil branda türevleri, cam, ahşap,sac, alüminyum ve diğer ****llerin üzerine baskılar, elektronik devre baskıları, kontrol panellerinde kullanılan leksan etiketler kapartma tuşlu dokunmatik panellerin baskıları, çuval, ambalaj, sandık, koli vb üzerine baskılar, beyaz eşyaların bir kısmı tampon baskı bir kısmı serigrafi baskıdır.
Seri olarak üretilen bir çok ürün üzerindeki baskılarında bir çoğu serigrafi baskıdır.

Serigrafi bölümü öğrencilerinede bir tavsiyede bulunayım. Bölümünüzü okurken mutlaka bu işleri yapanlardan birileriyle çalışın çünkü serigrafi baskı listelenen malzemeleri almayla yapılacak kadar basit bir iş değildir. Baskı yapılırken baktığınızda çok basitmiş gibi algılayabilirsiniz ama kesinlikle basit değil. 27 senelik meslek tecrübeme rağmen devamlı araştırılması ve geliştirilmesi gereken bir meslektir.

Günümüz piyasa şartlarınıda göz önüne alarak yaptığınız işler durmadan değişkenlik göstereceğinden her malzemeyi her maddeyi tanımanız ve hangi malzemeye hangi numara ipekle hangi mürekkebi kullanacağınızı bilmeniz gerekmektedir.

Serigrafinin alternatifi olarak dijital baskılar gösterilsede asla dijital baskıyla kıyaslanamayacak kadar da ilginç bir sistemdir. Tecrübelerimle sabit olarak söylüyorum 10-15-20 sene önceki bastığımız işlerin hala canlı renklerle varolduğunu zamana karşı kendini koruduğunu gözlemliyorum.

Üzerine baskı yaptığımız malzeme zaman karşısında bozulmuş fakat baskı netliği aynı duran baskılar var. Tabiki burada kullandığınız malzemelerin mürekkeplerin kalitesi ön plana çıkmış oluyor.

Bu konuyla alakalı bilgi alışverişinde bulunmak isteyen arkadaslarımız olur ise lütfen benimle iletişime geçsinler.

Saygılarımla
Mehmet KAYA
Bu mesajdan alıntı yap
Standart
Alt 08-02-2008 #5
merhaba benim de baskı merkezim var fakat bu konuda yardım istiyorum sizin tecrübelerinizden yararlanmama izin verir misiniz
Bu mesajdan alıntı yap
Cevapla

Tags
serigrafi baski gerecleri, rakleler siyiricilar, kurutma tezgu00e2hi, kurutma makinasi makinesi, isikli masa, ipek yikama ortami, ipek dokuma, incelticiler geciktiriciler hizlandiricilar, diger gerecler, cerceveler, asetat aydinger tire, serigrafi baski murekkepleri, serigrafi nedir, temizleyiciler

Benzer Konular
Konu Konu Bilgileri Forum Cevaplar Son Mesaj
yıllardır corel kullanırım illustratöre geçsem mi farkı nedir + ları nedir josef29 Corel Draw 19 05-07-2014 19:17:46
Serigrafi Nedir? VolkanTEKiN Grafik Sözlük 29 16-04-2010 22:24:36
Kot Etiketi Tasarımlarım (Serigrafi) Yorum ve Yardım .! iyireklam10 Kitap kapağı, broşür, menü vb. 20 13-08-2009 13:28:15
Serigrafi Baski Terimleri Gökhan TEKİN Baskı Öncesi 11 18-08-2008 12:57:20
serigrafi klişe montajcı Grafik Sözlük 4 22-02-2008 11:42:31

Kapat
Şifremi Unuttum?