Tezhip Terimleri

Tezhip - Tezhip Terimleri ...

Cevapla
Tezhip Terimleri
senem sevtap isimli Üye şimdilik offline konumundadır

senem sevtap

Grafiker / Ankara

Standart

Tezhip Terimleri

Alt 24-12-2008 #1
Sponsorlu Bağlantılar

Tezhib: Altın ile yapılmış süsleme ; Arabça'da “altınlama” anlamına gelir.
Uygulamada tezhib yalnız altınla değil boya ile de yapılır. Daha çok el yazması kitapların sayfalarını, hat levhalarının kenarlarını süslemede kullanılmıştır.

Müzehhib / Müzehhibe: Tezhib yapan erkişi / hanım. Ezilmiş toz altınla birlikte sulu guvaj boya ile tezyinat yapan sanatkâr.

Bulut: Nakışlar arasında yer alan, stilize edilerek bir bulut izlenimi veren ve münhanilerle uzatılmış özel bir formdur. Çin bulutu da denir.

Cedvel : Yazıyı çerçeveleyen çizgi.

Durak - Cüz - Hizb - Secde işaretleri : Kur’an–ı Kerimlerde durma, bölüm, secde ayeti gibi bazı özellikleri işaret eden ve genellikle sayfa yanlarında yer verilen grafik formlardır.

Halkâr: Sırf altınla yapılan nakışlara denilir. Ekseriya tahrir çevrilmez. Çevrilirse tahrirli halkâr denir. Yine altından hafif gölgeler konur. Ve bazan da hafif renklendirilir ki o zaman Şikâf tâbir olunur.

Hatime : El yazması kitabların son sayfası ; genellikle eseri kaleme alan hattatın imzası burada bulunurdu ve kitabın ilk sayfaları gibi son sayfası da tezhiblenirdi.

Kalemişi : Tezhibin iç mimaride kullanımıdır. Mimaride duvarlarda, kubbelerde, tavanlarda, sıva, taş, ahşap, bez gibi malzemeler üzerine renkli boyalar ve altın varak kullanılarak yapılan süslemelere kalemişi ; bu süslemeleri yapan kişilere 'kalemkr', desenleri hazırlayan kişilere^de 'nakkaş' denir.

Klasik Tezhib: Lâcivert zemin üzerinde altınla yapılan tezhibtir.

Koltuk : Hat yazılırken yazılı sahifelerin uygun köşelerinde özellikle tezhib yapılmak üzere boş bırakılan köşelerdeki kare veya dikdörtgen şeklindeki alanlardır.

Münhani: Kelime olarak "eğri çizilmiş" anlamındadır. El yazması kitap süslemelerde 11. yy ile 15. yüzyıllar arasında çok sık kullanılan bir desen çeşididir. Birbirine yapışık kümeler halinde olup kendine özgü bir renklendirme özelliğine sahiptir.

Saz Yolu : Uzun dallar üzerine yapılan ve daha ziyade klasik çini formlarında kullanılmış olan çiçekli veya yapraklı süslemedir.

Ser-Levha: Metnin başladığı sayfadaki başlıktır. Bazı yazmalarda bilhassa Kur’an–ı Kerim’lerde Fatiha ,le Bakara suresinin ilk ayetlerinin yer aldığı karşılıklı iki sayfa ve Sultanlara takdim olunan yazma eserlerde ilk sayfa ile karşısındaki sayfa tamamıyla tezhibli olabilir.

Sûre Başlıkları: Sûrelerin başladığı sayfalarda surenin baş kısmına yerleştirilen tezhib formudur; genellikle surenin adı ; nerede nazil olduğu bilgisini içerir.

Tahrir :. Sayfanın yazı kenarlarını çevirmek üzere dört tarafına çekilen çizgi.

Tezyinat:. Süsleme veya süslemeler demek anlamına gelen Arabça kelime. Zeyyene fiilinden üretilmiştir. İslam sanatında cami, mescid, külliye veya saray gibi mimari yapılarda gerçekleştirilen süslemelere denir.

Tığ : Sayfada yazı dışındaki süsler, mızraka benzetilerek bu isim verilmiştir.

Tuğra: Sultanın ismi ve lakabı bulunan imza anlamında olup hat sanatının bir kolu olarak gelişmiştir. Türkçe’de kelime olarak sultanın ismini ihtiva eden özel bir işaret, sultan imzası gibi anlamlar ifade eder. Aslı Oğuz lehçesinde tuğrağ olup, Han'ın basılmış imzası demektir.Tuğralar Sultana özel olarak hazırlandığından tezhiblerine de özel bir önem verilmiştir.

Orhan Gazi tarafından kullanılan ilk tuğra Orhan bin Osman ifâdesinden ibâret olup, iki örneğinden ilki 1324 diğeri 1348 tarihlidir. İlk Osmanlı Sultanı Osman Gazi'ye ait bir tuğraya günümüze dek hiçbir yerde rastlanmamıştır. Bu nedenle 36 Osmanlı padişahı ama 35 Osmanlı padişah tuğrası vardır.

Zahriye: Kitabların ilk bir veya iki sayfasında yer alan yuvarlak, köşeli olabilir ve ortasında madalyon halinde eserin adı ve müellifi (yazarı) ile bazen eserin kimin için, kimin adına yazıldığı ibareler yer alır.

Zencirek : Tezhibli sayfa kenarındaki geçmeler.

Zer-Efşan : Varak altın toz haline getirildikten sonra jelâtinli su ile karıştırılıp fırça ile kâğıt üzerine serpildikten sonra zer-mühre sürülerek parlatılması ile teşekkül eden bir tarzdır.

...Alıntıdır.
Bu mesajdan alıntı yap
Sponsor Links

Grafikerler.net Reklamları

blueden isimli Üye şimdilik offline konumundadır

blueden

Hiç Biri / Konya

Standart
Alt 12-03-2009 #2
                             Sponsorlu Bağlantılar
Bilgilendirme için teşekkürler.
Bu mesajdan alıntı yap
wwaslıww isimli Üye şimdilik offline konumundadır

wwaslıww

Öğrenci (Diğer) / Çankırı

Standart
Alt 17-03-2009 #3
paylaşım için teşekkürler
Bu mesajdan alıntı yap
arda.kocamn isimli Üye şimdilik offline konumundadır

arda.kocamn(25)

Öğrenci (Diğer) / İstanbul

Standart
Alt 31-07-2010 #4
Paylaşım için saol…
Bu mesajdan alıntı yap
psyduck isimli Üye şimdilik offline konumundadır

psyduck

Grafiker / Bursa

Standart
Alt 19-11-2010 #5
Tesekkur ederim. Benim için cok yabanci bir konuda faydali bilgiler oldu.
Bu mesajdan alıntı yap
Furkan EKMEN isimli Üye şimdilik offline konumundadır

Furkan EKMEN

Arı Üye

Öğrenci (Diğer) / Muğla

Standart
Alt 19-11-2010 #6
Bilgilendirme için teşekkürler.

Bu mesajdan alıntı yap
Cevapla

Tags
terimleri, tezhip

Benzer Konular
Konu Konu Bilgileri Forum Cevaplar Son Mesaj
Fotograf Terimleri RaTRoJaN Fotoğrafçılık Dersleri 12 30-12-2012 03:54:50
Grafik Tasarim Terimleri Gökhan TEKİN Grafik Sözlük 16 29-10-2010 18:20:14
tiyatro terimleri sözlüğü.. shedesign Sinema & Tiyatro 12 04-10-2009 15:29:45
İşletme Terimleri Gökhan TEKİN Grafik Sözlük 0 10-06-2007 00:40:21
Maliyet Terimleri Gökhan TEKİN Grafik Sözlük 0 10-06-2007 00:38:22

Kapat
Şifremi Unuttum?